บันทึกบทความไว้อ่านภายหลังเรียบร้อย

Saiburi

Janine Yasovant ติดตาม กำลังติดตาม
เผยแพร่แล้ว เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2561 - 08:44 น.
AA 126

I.

On that day, it rained and a storm wind blew fiercely. There was a road that led to Budo Mountain. That road was one of the straight roads in Thailand. Budo Mountain was not so steep and terrifying and it connects with Pattani, Yala and Narathiwas provinces.

Budo Mountain was a living zone for groups of people who wanted to separate the southern part of Thailand. This was a gathering place for people who were called "land separatist bandits" for many generations. The fighting history was still not recorded because no one could tell the truth better than the local people. The remnants of truth were not more than legends which were retold many times. Some of these tales were exaggerated in good and bad ways.

 Buna Dara :ตะโละกาโปร์ Pattani THAILAND
Buna Dara :ตะโละกาโปร์ Pattani THAILAND

                                                                           Click!

 I.

   วันก่อนนั้นฝนตกพรำ ลมพายุพัดแรงจัดอยู่ตลอดเวลา ถนนสายนั้นทอดขนานกับเทือกเขาบูโดอันยาวเหยียดเป็นแนวตรงอย่างจงใจสร้างขึ้น เป็นถนนสายเรียบตรงสายหนึ่งของประเทศไทย เทือกเขาบูโดนั้นก็มิได้สูงชันหรือน่ากลัวแต่ประการใดเป็นเทือกเขาที่ยาวเหยียดเชื่อมระหว่างปัตตานี ยะลา นราธิวาส

บูโด…ภูเขาที่อยู่ของผู้ที่ต้องการจะแบ่งแยกติดแดนภาคใต้ เป็นที่สิงสถิตของผู้คนที่ได้ชื่อว่าโจรแบ่งแยกดินแดนมาหลายยุคหลายสมัย ประวัติศาสตร์แห่งการต่อสู้ยังไม่ถูกบันทึกขึ้นไว้ เพราะไม่มีใครเล่าความจริงได้ดีไปกว่าประชาชนทั่วไปความจริงที่หลงเหลือมีไม่มากไปกว่าตำนาน เล่ากันไปก็เล่ากันมา มีการระบายสีสวยสดมาตลอด และบางทีก็ถูกป้ายด้วยสีดำ  


Saiburi always had rain due to its location on the east coast. The great tidal waves were caused by rainstorms. During this time, most big and small fishing boats were not afraid of any dangers because it was a good sign that they will catch more fish than usual. Not frightened of any rainstorm, fishermen fought the incoming rain by standing still on the wooden boat floor and adjusting to the shaking of boat and the level of the rainstorm. Big and small boats sailed with hope while coping with warmer sea water that leaked into the boat and cold raindrops falling from the sky. 

A man called Wae A Sae sets sail with his friends many times. Soon he will become the owner of a small Ko Lae boat after he sold a beautiful tiny red ruby. In the southern dialect, ruby is called Yalemou. His parents gave it to him and the ruby was placed in an old golden container shaped like a kris. 


 แวอาแซ ออกทะเลพร้อมกับเพื่อนหลายครั้ง อีกไม่นานนักเขาจะเป็นเจ้าของเรือ

กอและลำน้อยเขาได้ขายทับทิมเม็ดงามไปแล้ว ทับทิมที่ภาษาถิ่นเรียกว่ายาลีมอ
ซึ่งตกเป็นของเขา ประดับในเรือนทองโบราณสลักเสลาเป็นรูปกริช  


 The sparkling red ruby was brought to house of an Islamic law judge who was well known in antique merchandising. He used to sell old water jars, jugs, kris, plates and bowls to some friends who had money. Wae A Sae used to sell old jars which had Singh patterns to the judge. Whenever he had no money, everything could be sold including brass offering trays or tiny old axes.


Wae A Sae decided to sell Yalemou, a glistening red ruby that resembled the eye of a young maiden. It was also like a drop of blood that had solidified into a 2.5 carat ruby.

One day the Islamic law judge came to see A Sae who was sending his ducks to their coops and offered to purchase that red ruby for 50,000 Thai Baht.

Immediately, Wae A Sae pondered about the most elegant Ko Lae boat in the sea…



แล้วแวอาแซ ก็ตัดสินใจขายยาลีมอ ทับทิมที่สวยวาววับเหมือนดวงตาของสาวรุ่นเหมือนหยดเลือดใส ๆ ที่หยดลงและแข็งตัวเป็นทับทิมขนาดสองกะรัตครึ่งดะโต๊ะมาหาเขาที่บ้านในเช้าวันหนึ่ง ขณะที่เขากำลังต้อนเป็ดเข้าเล้า และบอกว่าทับทิมเม็ดนั้นท่านขอซื้อต่อในราคาห้าหมื่นบาทฉับพลันนั้น เขาคิดถึงเรือกอและลำที่สง่างามที่สุดในท้องทะเล…



A few days later, Wae A Sae and his friends traveled to Panarae District to meet a boat builder because he knew the beautiful boat of his dreams could be built here and the price could be bargained.

That day he gazed at the vast sea with fullest hope and stood in the deserted pavilion which had the banner from Prince of Songkla University. He looked down at the very long beach. During the day when the sun shone so bright, tidal waves hit the shore, creating wonderful bubbles along the beach.

หลังจากนั้นไม่กี่วันเขากับเพื่อนก็ได้มาที่อำเภอปานาเระ เพื่อพบกับคนต่อเรือเพราะเขาทราบว่าเรือลำที่งามสง่าที่ความคิดฝันที่มีอยู่จะต้องทำขึ้นที่นี่ และราคาพอจะคุยกันได้

วันนั้นเขามองทะเลด้วยความฝันความหวังอันอิ่มเอม บนศาลา รกร้างมีชื่อมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ติดอยู่ มองลงไปเป็นชายหาดยาวเหยียด น้ำทะเลสีจัดจ้าน ยามที่ดวงอาทิตย์แผดเปรี้ยง และคลื่นซัดโถมตลิ่งตีฟองงดงาม  ลูกแล้วลูกเล่า





50,000 Thai Baht was the price of a Ko Lae boat without an engine. This was quite expensive for a person such as him. Several times, he sold the red-whiskered bulbul birds which were very popular at that time to the flea market in order to buy the bus tickets and went to see the boat.

ห้าหมื่นบาทเป็นราคาเรือกอและที่ยังไม่มีเครื่องยนต์ เป็นราคาที่ค่อนข้างแพง
สำหรับเขาในชีวิตที่ขาดแคลน… และหลายครั้งกลัวดินทางมาดูเรือได้มาจากการที่
เขานำนกหัวจุกซึ่งเป็นที่นิยมกันมากไปขายในตลาดนัด



Winai Madaree
Winai Madaree



The elder Ma Saning is one of the most famous boat builders in Panarae District. He is a skinny old man with many wrinkles on his whole body and he was also a local villager here. Looking at him, it was not a sign that he was a famous boat builder. He looked like a poor fisherman with rough skin because of sun and wind. For four months, the boat was constructed using pieces of golden iron wood attached together piece by piece. Wae A Sae felt that 50,000 Baht was too cheap for constructing this beautiful vessel

ตาเฒ่ามะ สะนิง เป็นช่างต่อเรือที่มีชื่อของปานาเระ เขาเป็นคนแก่ เนื้อตัวเหี่ยวย่น
กร้านด้วยแดดและเป็นคนในท้องถิ่นนี้ มองดูแล้วไม่มีท่าทางวี่แวว ปรากฏว่าแกจะ
เป็นช่างต่อเรือที่มีชื่อได้ ท่าทางแกเหมือนชาวประมงจน ๆ ผิวกายกร้านด้วยแดด
และด้วยลม เหี่ยวย่นและดำคล้ำด้วยแดดเผา เรือนั้นที่ประกอบขึ้นด้วยไม้
ตะเคียนทองสี่เดือนที่ผ่านมานั้น จากการเลื่อยไม้แผ่นต่อแผ่นประกอบกัน แวอาแซ
ก็รู้สึกว่าเงินห้าหมื่นบาทยังน้อยไปกับการประกอบเรือที่งดงามลำนี้…

Thank you : A.jehabdulloh jehsorhoh
Thank you : A.jehabdulloh jehsorhoh


The elder Ma Saning had unfolded a mattress under the coconut tree and began to perform Islamic prayer to worship Allah's kindness before he came to tell Wae A Sae that everything was finished.

In the afternoon of the day that the elder Ma brought a Japanese boat engine…

"Send the boat into the water," the elder Ma spoke calmly. Wae A Sae saw the pride in the eyes of the old man who was smiling.

"This is the most beautiful boat that I have ever built". He talked very quickly in Yawi language and sighed happily.

Wae A Sae paid the final installment and asked the older man whether the money was enough. The old man waved his hand, did not say anything and then breathed out a long cigarette smoke trail.  




 ตาเฒ่ามะ สะนิง ปูผ้าสวดละหมาดใต้ต้นมะพร้าว ก่อนที่จะกลับมาบอกเขาว่าทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว ในวันที่เขายกเครื่องเรือของญี่ปุ่นมาให้ในบ่ายวันหนึ่ง…"ลงน้ำได้แล้ว"แกพูดเรียบ ๆ แวอาแซ สังเกตเห็นว่าดวงตาของแกมีแววภาคภูมิใจและมีรอยยิ้ม"เป็นเรือลำสวยที่สุดตั้งแต่เคยทำมา"แกพูดเร็วเป็นภาษายาวีพร้อมกับถอนใจอย่างโล่งอกแวอาแซ จ่ายเงินงวดสุดท้ายและถามแกว่าเงินพอไหม ผู้เฒ่าโบกมือแล้วก็ไม่ได้พูดอะไรอีกนอกจากพ่นควันบุหรี่เป็นทางยาว…   

In the past, Wae A Sae came to Panarae District many times. He had a chance to train for building a boat, painting it with beautiful patterns, carving by himself and then painting it again with oil color.

"Let me give the name for your boat," the elder Ma Saning said

Wae A Sae was amazed: "What name… for a boat?"

"A Sae, every boat has a name to call every time."

"Do you have any good name?" Wae A Sae asked casually. He did not think that he could give a special name to the boat. He looked at the village and thought that in Thai language a boat's name should be about the symbol of good fortune or the sea.

Thanks Lookman Maesa
Thanks Lookman Maesa



เดิมแวอาแซมาที่ปานาเระหลายต่อหลายครั้ง เขามีโอกาสหัดต่อเรือ ระบายสีเรือด้วยลวดลายที่งดงาม หัดสลักเสลาแกะลายด้วยตนเอง และระบายสีน้ำมันซ้ำ"จะตั้งชื่อให้…เอาไหม" ตาเฒ่ามะ สะนิงถาม

แวอาแซทำหน้าแปลกใจ "ชื่ออะไร..เรือหรือ" "อาแซ…เรือต้องมีชื่อเรียกทุกครั้งนะ""เอาชื่ออะไรดีล่ะ…ลุง" เขาพูดเรื่อย ๆ ไม่ได้คิดอะไรจริงจัง เขาไม่เคยคิดมาก่อนว่าเขาจะต้องให้ชื่อเรือนี้พิเศษแต่อย่างไร

เขามองไปยังหมู่บ้านอย่างคิดคำนึง ถ้าใช้ภาษาไทยก็คงจะต้องมีชื่อ สัญลักษณ์แห่งความดีมีโชคชัย หรือเป็นชื่อที่มีว่านาวาหรือสมุทร อันหมายถึงทะเลกว้าง




Outside the house, a young woman was taking a bath using a bowl to fetch some water from the well and pour it on herself. Her hair was long. She wore a bathing towel. Her hair was also wet and rolled. She looked at Wae A Sae a bit and then turned her head away.   


Chayanan Avato : painting
Chayanan Avato : painting




ตรงริมบ่อน้ำกลางบ้าลานมีหญิงสาวกำลังตักน้ำอาบ ผมของเธอยาวประไหล่ เธอนุ่งผ้าถุงกระโจมอกผิวสีน้ำตาลแดง ผมของเธอเปียกน้ำขอดกันเป็นวง เธอเหลือบตามองเขานิดหนึ่ง แล้วปรายตามองไปทางอื่น…


Wae A Sae lowered his eyes and looked down at his feet. He smiled to himself, astonished. She might be a wife or daughter of a person in this village. Her face looked weary and was not fresh like a young girl because her cheek looked so thin. She just used her hands to rub her body quickly. However, her eyes were like a knife piercing his heart. Those eyes stared at him emotionlessly. 


  แวอาแซ ลดสายตาลง แล้วก้มมองเท้าตัวเอง ยิ้มให้กับตนเองอย่างแปลกใจ เธออาจจะเป็นลูกเมียของใครในหมู่บ้านนี้ก็ได้ ดูหน้าตาของเธอไม่ได้สดชื่นเหมือนสาวแรกรุ่นเพราะแก้มของเธอดูซูบซีดอิดโรยมือที่ลูบไล้ไปตามร่างกายยามอาบน้ำก็คล้ายเพียงเคลื่อนไหวพอให้ผ่าน ๆ ไปเท่านั้นเอง แต่ดวงตาเธอนี่ซิเหมือนมีดแหลมที่กรีดลงบนหัวใจของเขา เป็นดวงตาที่ว่างเปล่าและไม่สนใจไยดีอะไรเลย  


Wae A Sae felt that the blood around his feet became warmer. In his youth he did not have much interest in a woman's body. He finished religious school and looked for work in many villages. Truthfully, he did have many girlfriends or had a few crushes on some girls. Likewise, some girls said they loved him.


แวอาแซ มีความรู้สึกว่าโลหิตที่ปลายเท้าของเขาอุ่นขึ้นมาโดยฉับพลัน ในชีวิตวัยหนุ่มของเขาไม่เคยยินดียินร้ายกับเรือนร่างของผู้หญิง ในยามที่เขาออกจากโรงเรียนสอนศาสนา หรือออกไปทำงานตามหมู่บ้าน เขาเคยมีเพื่อนหญิงหลายคนและเคยทั้งหลงรักผู้หญิงบางคน และผู้หญิงบางคนก็เคยบอกรักเขาบ้างเหมือนกัน


The elder Ma Saning handed an oar to Wae A Sae. Although the boat already had an engine there was a chance that the fuel might be depleted or the engine broken.

The old man said "A Sae... this boat will be called Hawa Saning." Wae A Sae stood still with amazement about the name and family name of the boat.


ตาเฒ่ามะ สะนิง ยื่นไม้พายรูปร่างเรียวเล็กให้เขา เรือถึงจะติดเครื่องยนต์ ก็ย่อมจะ
มีใบพายไว้ใช้ยามน้ำมันหมด หรือเครื่องยนต์เสีย

"อาแซ เรือลำนี้ชื่ออาวา สะนิง" แวอาแซยืนนิ่ง เขาตกตะลึกทั้งชื่อ และนามสกุล
ของเรือ


"That woman is Hawa Saning," Wae A Sae said quietly. The woman, who was just taking a bath at the well, carried the water bucket and moved into the house. Wae A Sae asked: "Is she your daughter?" The elder Ma Saning nodded slightly and his emotionless eyes gazed at the sea and the tidal waves outside.  



"ผู้หญิงคนนั้น..อาวา สะนิง" ผู้หญิงที่ยืนอาบน้ำตรงบ่อกลางลานบ้าน เธอหิ้วถังน้ำขึ้นเรือนไปแล้ว

"ลูกของลุงใช่ไหม"เฒ่ามะ สะนิง พยักหน้าน้อย ๆ ดวงตาอันไร้ความรู้สึกมองทอดออกไปในทะเลสีครามที่มีลูกคลื่นซ่านกระเซ็น



Hawa Saning was 20 years old with reddish brown skin and wavy hair to her shoulder. Her sharp eyes looked lifeless. Her waist and hip were narrow so she had no distinctive features and was not immediately attractive.


อาวา สะนิง สาวน้อยวัยยี่สิบผิวสีน้ำตาลเจือแดง ผมเป็นลอนคลื่นยาว ดวงตาคมกริบของเธอดูว่างเปล่าอย่างน่าใจหาย เรือนกายที่เอวคอดกิ่ว และตะโพกแคบ ๆของเธอดูไม่มีความเด่นหรือสะดุดตาอะไรเลย



When the elder Ma Saning went into the house with Wae A Sae, Hawa was already dressed in black and brown Batik Sarong trousers and a white shirt. She smiled at Wae A Sae a bit while she was giving a brass bowl of water to him and then she walked to the kitchen.   


เธอแต่งตัวเสร็จแล้วขณะที่ตาเฒ่ามะ สะนิง พา แวอาแซ ขึ้นไปบนบ้าน เธอนุ่งโสร่งบาติคสีดำสลับลายสีน้ำตาล สวมเสื้อตัวสั้นเป็นผ้าไม้สีขาว เธอยิ้มให้เขาเล็กน้อยขณะยื่นขันน้ำทองเหลืองให้และเดินหลบไปที่ครัว


"Hawa!" The elder Ma Saning called his daughter and said, "Wae A Sae is one of the grandchildren of the Islamic law judge at Saiburi". This was merely a claim because all Muslims were relatives, one way or another. Wae A Sae did not think that he could be a relative of someone. He was just a man who sold antiques for a living. He thought that he was only a poor Muslim.




"อาวา"ตาเฒ่ามะเรียก "แวอาแซ..เป็นลูกหลานดะโต๊ะที่สายบุรี"เป็นคำเอ่ยอ้างความจริงถ้าเป็นมุสลิมทุกคนเป็นญาติกันทั้งสิ้น แวอาแซไม่เคยคิดว่าเขาเป็นญาติกับใคร เพราะเขาเป็นรุ่นที่ต้องเก็บของเก่า ๆ ขายเพราปัญหาทางเศรษฐกิจเขาเพียงแต่คิดว่าเขาเป็นเพียงคนจน ๆ มุสลิมที่ยากจนคนหนึ่งเท่านั้น


The elder Ma Saning sat on the floor and said while he was exhaling the cigarette smoke with a long trail, "I have only one daughter. A Sae, with a boat, you will not starve to death."

Wae A Sae answered: "Now I still don't have money. I have to borrow money from many people in the city to buy this boat." He looked around the house and saw that the house only had necessary things. There was no expensive stuff in the house of the elder Ma Saning.

Wae A Sae asked: "Your daughter is still not married, is she?" The elder Ma Saning replied: "She had a husband and a daughter."

เขาทรุดนั่งลงกับพื้นบ้าน"ลุงมีลูกสาวคนเดียว"เขาถามในขณะพ่นควันบุหรี่ยาว
"อาแซ..ถ้ามีเรือแล้วก็ไม่อดตาย" ตาเฒ่ามะพูด

"ผมยังไม่มีเงิน ค่าเรือลำนี้ผมก็ยังติดหนี้สินในเมืองอีก" แวอาแซ พูด เขากวาดสายตาดูรอบ ๆ บ้านมีของใช้เฉพาะสิ่งจำเป็นในชีวิตเท่านั้น ไม่มีสิ่งใดมีค่าราคาแพงบนบ้านของตาเฒ่ามะ สะนิง"ลูกของลุงมะยังไม่เคยแต่งงาน"เขาถามเรียบ ๆ "มีผัวแล้ว…มีลูกสาวเล็ก ๆ อีกคน"


Thanks so much Guru... beautiful..Kolae
Thanks so much Guru... beautiful..Kolae


Wae A Sae's feeling was not so different from that of a typical Muslim. He was not amazed whether she was married already or not. From a Muslim viewpoint, a woman who once was married had a higher bride-price than an unmarried one. She had a daughter but he did not see a young girl around the house. 


ความรู้สึกของเขาก็ไม่ได้ต่างจากหนุ่มมุสลิมทั่วไป คือไม่แปลกใจว่าผู้หญิงคนนั้นเป็นสาวหรือไม่เป็น ถ้ารู้ว่าถ้าเธอไม่ได้เป็นสาวราคาสินสอดเธอก็จะแพงมากขึ้นกว่าปกติ ยิ่งเธอมีลูกด้วย แต่เขาก็ไม่เห็นเด็กบนเรือนนี้


"Your payment for boat building will be an expense for your marriage to my daughter," the elder Ma Saning said with some hope. Wae A Sae refused and said that he had no money. He was not surprised that the elder Ma Saning wanted him to marry his daughter and also offered money for the marriage. Wae A Sae was not a mean person but he really had no money. His mother used to say that he should marry with someone so he could settle a family and have many children to help him at work. 


  "ค่าทำเรือจะให้เป็นค่าแต่งงาน"เฒ่ามะ สะนิงจะต้องมีความหวังอะไรบางอย่างในขณะที่แวอาแซปฏิเสธโดยกล่าวว่าเขาไม่มีเงิน แต่ก็โดนรุมเร้า เขาไม่แปลกใจในขณะเฒ่ามะ สะนิงต้องการให้เขาแต่งงานกับลูกสาว ก็อาจจะออกปากให้เงินทองได้ แวอาแซไม่ใช่คนใจดำอะไร แต่ในเมื่อเขาไม่มีเงินจริง ๆ และผู้หญิงก็ไม่ใช่เรื่องที่เขาแปลกใจ แม่ของเขาก็เคยพูดเรื่องเขาน่าจะแต่งงานได้แล้ว จะเป็นใครก็ไม่เกี่ยง จะได้ตั้งหลักฐาน ตั้งครอบครัว มีลูกหลาย ๆ คนไว้ทำงาน  


Wae A Sae said: "I should set sail for a few months and after that we can talk about the marriage." Hearing that, the elder Ma Saning saddened a little and drank some water. Wae A Sae saw wrinkles and crow's feet on the old man's face. The eyes of the elder Ma Saning were really the same as his daughter. So emotionless and dry. Wae A Sae thought about himself that If he were getting old, would he be so skinny like an old man? 



Winai Madaree
Winai Madaree



  "ให้ผมเอาเรือออกทะเลก่อนอีกสัก สองเดือนค่อยพูดกัน" หน้าตาของตาเฒ่าสลดไปเล็กน้อย แกก้มลงกินน้ำในขันที่ประคองมือยกขึ้นช้า ๆ แวอาแซเห็นรอยย่นที่ใบหน้าและริ้วรอยตีนกา ดวงตาของแกช่างเหมือนกับลูกสาว ช่างไร้ความรู้สึกเสียจริง ๆ ช่างแห้งแล้งเสียจริง ๆ แล้วก็คิดถึงตัวเอง ถ้าเขาแก่ จะมีลักษณะแห้งเหี่ยวอย่างนี้หรือไม่นะ   


"I think that Hawa will be happy" the elder Ma Saning said. "Hawa has a high education. She studied in the university."

Wae A Sae knew about women who had high education. He said "What did she study?"

The elder Ma Saning replied: "Law… she graduated with a law degree."




"ลุงคิดว่าอาวาจะมีความสุข"แกเอ่ยขึ้นอีก แวอาแซ รู้ว่าถึงอย่างไรแกก็เข้าข้างตัวเองอยู่ดี
"อาวา..มันเรียนสูงนะ เรียนในมหาวิทยาลัย" "อาวาเรียนอะไร" เขาก็เคยรู้เรื่องผู้หญิงเรียนสูง ๆ เช่นเดียวกัน "เรียนกฎหมาย…จบกฎหมายด้วย"  

Buna Dara :ตะโละกาโปร์ Pattani THAILAND
Buna Dara :ตะโละกาโปร์ Pattani THAILAND
Click!
Click!



Curious, Wae A Sae asked: "Why doesn't she get a job in Bangkok?" Wae A Sae looked at the woman once more. He used to have weird feelings about women who had high education and he did not like them much.

"แล้วทำไมไม่ทำงานในกรุงเทพฯ แวอาแซปรายตาดูผู้หญิงคนนั้นอีกครั้ง เขาเคยมีความรู้สึกแปลกกับผู้หญิงเรียนสูง ๆ เขารู้สึกไม่ชอบเลย


Wae A Sae looked at her eyes and cheek with a slight surprise. This skinny woman graduated with a law degree? Many of his friends finished Islamic education school (Po Nor school) and then they went to study at Demonstration school after that they studied in the university. She was lucky to have a chance to study while he just worked for small payments around his village. Sometimes he set sail to catch some fish. This work was only enough for daily living. His warm breath was in his chest. He heard the sound of tidal waves hit the sea. He began to feel restless because he never met this kind of problem before. 


เขามองดูดวงตาและแก้มของเธอ สะดุดใจเล็กน้อย ผู้หญิงผอมซีดเซียวคนนี้เรียนจบกฎหมายเพื่อนของเขาบางคนมีการศึกษาสูง ๆ จบจากโรงเรียนปอเนาะ เข้าเรียนในโรงเรียนสาธิตและเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยคณะต่าง ๆ เธอเป็นคนโชคดีได้เรียน แต่ผู้ชายชาวบ้านอย่างเขาเองเป็นได้แค่ทำงานเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่แถว ๆหมู่บ้าน หาปลาบ้างออกเรือลากบ้าง พออยู่พอกินไปแต่ละวันเท่านั้น ลมหายใจ
อุ่นๆ ของเขาอยู่ในอก เสียงทะเลสาดซัดกับฝั่งเป็นจังหวะ จิตใจแวอาแซเริ่มว้าวุ่นเขาไม่เคยเจออะไรที่เป็นปัญหาแบบนี้มาก่อน  

"Hawa come here!" the elder Ma Saning called. At that moment she was cooking. She stopped and then came and sat down, looking at the eyes of Wae A Sae, but she said nothing.

Wae A Sae inspected her face thoroughly like when he was shopping in the market. He smiled at her a bit and thought he did his best. There was a sign that this woman might be beautiful. She would be prettier if she wore a university student's uniform, but the woman in front of him had a very plain face. Looking at her, he felt that she had no distinctive feature. Maybe she might not trust unfamiliar people    


   Kolae Boat : Sura Karim
Kolae Boat : Sura Karim


 "อาวา มาที่นี่หน่อย" ตาเฒ่ามะ สะนิงเรียก เธอกำลังทำอาหาร พลางวางมือเดินเบา ๆ มานั่งลง เงยหน้าสบตาเขาแต่ก็ไม่ได้พูดอะไรแวอาแซมองหน้าเธอเหมือนกำลังเดินดูของในตลาด พินิจพิเคราะห์ เขายิ้มให้เธอนิดหนึ่งเขาคิดว่าทำดีที่สุดแล้ว ผู้หญิงคนนี้มีร่องรอยว่าคงจะสวยมากคนหนึ่ง ถ้าเธอแต่งเครื่องแบบนักศึกษา แต่ผู้หญิงตรงหน้าเขานี้คือผู้หญิงที่มีโฉมหน้าธรรมดา ๆ ที่เขามองด้วยความรู้สึกว่าเธอไม่มีจุดเด่นอะไรให้ดูเลย บางทีเธอคงไม่ ไว้ใจคนแปลกหน้า   


 The elder Ma Saning said: "Hawa I will allow you to marry A Sae." Hawa moved her eyebrows up with amazement, turned to stare Wae A Sae's face one more time, but she said nothing.

"You do not refuse, do you?" Wae A Sae asked politely.

"I already have a daughter," Hawa replied. She looked at his face. Wae A Sae saw that her cheek went a little red. He felt that she was more beautiful.

"Father... He doesn't know me?" Hawa pleaded.

"Anyone who knows you wouldn't dare to marry you," the elder Ma Saning concluded.


 "อาวา พ่อจะให้ลูกแต่งงานกับอาแซ" เธอเลิกคิ้วด้วยความแปลกใจและกลับมา

มองจ้องหน้าแวอาแซอีกครั้ง แต่ก็ยังเงียบกริบ"คุณไม่ปฏิเสธใช่ไหม"เขาถามอย่างสุภาพ

"ฉันมีลูกแล้วนะ"เธอช้อนสายตาขึ้นมองเขา เขาสังเกตหน้าเธอแดงเล็กน้อย เขารู้สึกว่าเธอสวยขึ้น

"พ่อ…เขายังไม่รู้จักฉันเลยนะ"

"ถ้าใครรู้จักลูกอาจจะไม่กล้าแต่งงานด้วยก็ได้"ตาเฒ่ามะ สะนิงพูดออกมาเช่นนั้นจริง ๆ   


Wae A Sae did not say anything more. He looked at the young woman who was going to be his bride. When he was growing up, he did not think that he would marry this kind of woman. Knowing that she graduated with a law degree, it was really amazing.

Wae A Sae returned home in Saiburi with his new Ko Lae boat. Upon launching in the water, many fishing boats followed to send him off. He was not afraid because he was accustomed to this side of the coast. In the evening that day, Hawa packed her belongings and went to the boat with him because they would get married at Saiburi. Many villagers looked at Hawa with surprise but they did not say anything. Lights from boats were very similar to lighting candles in the entire sea.




แวอาแซไม่ได้พูดอะไรอีก เขาจ้องหน้าสาวน้อยผู้ที่จะมาเป็นเจ้าสาวของเขาตั้งแต่เกิดมาก็ไม่เคยคิดว่าจะแต่งงานกับผู้หญิงหน้าตาท่าทางเช่นนี้ ยิ่งรู้ว่าเธอเรียนจบกฎหมายก็ยิ่งมีความรู้สึกว่าเหลือเชื่อจริง ๆ

แวอาแซกลับบ้านที่สายบุรีโดยเรือกอและลำใหม่ ตอนที่ยกเรือลงน้ำมีชาวประมงออกมาพร้อมเขาหลายลำ เขาไม่รู้สึกกลัวเพราะชายทะเลด้านนี้เขาชินต่อเส้นทางดี ค่ำนั้นอาวาเก็บเสื้อผ้าลงเรือกับเขาเพราะมีโครงการจะไปแต่งงานกันที่สายบุรีชาวบ้านที่มาส่งเขาหลาย ๆ คนมองอาวาอย่างแปลกใจ แต่ไม่ได้พูดอะไร แสงไฟจากเรือเหมือนเทียนจุดสว่างไสวทั่งท้องทะเล


The elder Ma Saning told his neighbors that Hawa was going to get married in Saiburi. The boat of Wae A Sae sailed to the vast sea with its new bride.

"Hawa, a young woman, set sail to get married, she isn't interested in how large the sea is." Wae A Sae spoke the rhyme in Yawi language to entertain Hawa when they were alone on the boat.

He shouted to compete with sounds from the boat and Hawa sat in the middle. She tightened her turban. Her eyes were sparkling as if she were happy. On the sea that night there was only light from Wae A Sae's boat as it cruised the sea and wind. The horizon had large stars that shone brightly. The sea breeze blew rhythmically and there were light reflections from the sand and sea.

The distance was not too far from Panarae to Saiburi. Wae A Sae stopped the engine intentionally. The small boat floated aimlessly.

Click
Click


 เฒ่ามะ สะนิงบอกเพื่อนบ้านว่าอาวาจะไปแต่งงานที่สายบุรี เรือของแวอาแซวิ่งสู่ทะเลกว้างพร้อมเจ้าสาวคนใหม่..

อาวา สาวน้อย ลอยเรือ เพื่อจะไปแต่งงานใหม่ ทะเลกว้างเท่าใด ดูจะไม่สนใจ......

เลย สาวน้อย…แวอาแซพูดบทกวีเป็นภาษายาวีกระเซ้าเย้าแหย่อาวา เมื่อเรือแล่นผ่านออกไปตาม

ลำพังเขาตะโกนแข่งกับเสียงเรืออาวานั่งอยู่ตรงกลาง เธอกระชับผ้าโพกศีรษะ ดวงตามีแววพราวขึ้นเหมือนเบิกบานใจ ทะเลยามค่ำนั้นมีแสงไฟจากเรือของแวอาแซ ลอยท่องลำน้ำและคลื่นลมไปด้วยความเร็วพอประมาณ ฟากฟ้าด้านโน้นมีดวงดวดวงใหญ่ส่องประกายเจิดเจ้า ลมทะเลพัดแรงเป็นจังหวะ มีแสดงสะท้อนจากทะเลและหาดทราย

ระยะทางไม่ไกลนักจากปานาเระ สู่สายบุรี เขาแกล้งดับเครื่องเรือกลางทะเล อาวาร้องกรีดและโผเข้าหา

และเรือน้อย ๆ ก็ลอยคว้างอยู่แค่นั้น…



II.

The house in Saiburi was not far from the river's harbor. It was an old traditional Islam-style house and it had a spacious terrace and many buildings. The financial status of Wae A Sae was not too bad. Hawa was not sure about herself: the time to know Wae A Sae was too short and how much could she restrain her mind because he was a stranger to her. His age was not different from hers and he was also large and tough. He had brown skin and his face was strong and pointed which was so unlike ordinary villagers. His simple smile was a smile of generosity. This was the reason her father agreed to send her to marry with Wae A Sae. It was a bit sad that she was not a virgin and that another man still lingered in her life.


บ้านที่สายบุรี อยู่ไม่ไกลท่าน้ำนัก เป็นบ้านทรงเก่าแบบอิสลาม มีชานกลางบ้านกว้างประกอบด้วยเรือนหลายหลัง ฐานะของแวอาแซก็ไม่เลวจนเกินไปนัก อาวาไม่ค่อยจะแน่ใจตัวเองว่าช่วงเวลาที่รู้จักกับแวอาแซสั้น ๆ นี้ เธอจะพยายามทำใจได้แค่ไหน เพราะเขายังมีลักษณะเป็นคนแปลกหน้าอยู่ตลอดเวลา วัยของเขาก็ดูจะไม่แตกต่างจากเธอนักรูปร่างเขาสูงใหญ่และแข็งแกร่งผิวสีน้ำตาลและหน้าตาคม

เข้มดูต่างจากชาวบ้านทั่ว ๆ ไป รอยยิ้มง่าย ๆ ของเขาเป็นรอยยิ้มของความเอื้ออารีนี่กระมังที่พ่อยกเธอให้เขา น่าเสียใจเล็กน้อยที่เธอมิได้เป็นสาวพรหมจารี และผู้ชายคนแรกก็ยังมิได้ปฏิเสธเธอ


If Wae A Sae knew that she and Jae U Seng had not terminated their marriage, he would not dare to do anything with her. In fact, the relationship between Hawa and Jae U Seng was unbreakable and Wae A Sae would be in the position of an adulterer. Hawa closed her eyes and was certain that this could not happen since Jae U Seng did not want to continue.

ถ้าแวอาแซรู้ว่าเธอและเจ๊ะอุเซ็งยังไม่ได้เลิกกัน เขาเองคงไม่อาจเอื้อมจะทำอะไรลงไป ความผูกพันระหว่างอาวาและเจ๊ะอุเซ็งไม่มีทางเลิกร้างกันได้ และแวอาแซก็จะอยู่ในตำแหน่งชายชู้…เธอหลับตาลงเรื่องเลวร้ายเช่นนั้นจะไม่เกิดขึ้น เธอแน่ใจว่าเจ๊ะอุเซ็งจะไม่ยอมกลับสู่สภาพเดิมอีกแล้ว

The face of Jae U Seng came back to her thoughts. He was a skinny young man with curvy hair.

หน้าของเจ๊ะอุเซ็งกลับมาอยู่ในความคิด เขาเป็นชายหนุ่มรูปร่างผอมบาง
ผมหยักศก

That remembered day, it rained. A bus traveled to Panarae full of passengers. Some of them sat on the floor and many stood and held on to the bar. The bus ran on a narrow non-asphalt road. Hawa had one bag on her lap and she hugged it firmly. Everyone on the bus had serious faces and felt uneasy about the continuous rain. The bus ran half way and stopped suddenly. She remembered that she and another woman were pushed out of the bus forcefully. There were shouts in Thai and Yawi language to call people out of the bus. When Hawa came out of the bus she found that a man was hit by a gunstock and then he was unconscious. There was screaming and crying. Hawa herself was shocked. This was a bus hijacking and the groups of Thai Buddhists and Thai Muslims were separated. 

หน้าของเจ๊ะอุเซ็งกลับมาอยู่ในความคิด เขาเป็นชายหนุ่มรูปร่างผอมบางผมหยักศก

วันนั้นฝนตกพรำ ๆ รถโดยสารที่เข้าสู่ปานาเระมีคนนั่งเบียดกันจนเต็ม บางคนนั่งกับพื้นและห้อยโหน รถวิ่งบนถนนลูกรังแคบ ๆ บนตักอาวามีกระเป๋าใบเดียวที่เธอกอดแน่นทุกคนในรถท่าทางและสีหน้าบ่งบอกความไม่สบายใจ และลำบากใจกับฝนที่ตกลงมาอย่างไม่ลืมหูลืมตา รถวิ่งมาได้ครึ่งทางก็จอดพรืด เธอจำได้ว่าเธอและหญิงบนรถได้โดนผลักและถูกฉุดกระชากลงมามีเสียงตะโกนภาษาไทยและภาษายาวีว่าลงมาให้หมด ๆ เมื่ออาวาลงมาแล้ว เธอก็พบว่ามีบางคนโดนตบด้วยคันท้ายปืนจนสลบ มีเสียงร้อยกรีดและร่ำไห้ เธอเองตกใจแทบสิ้นสติ เป็นการปล้นรถดี ๆ นี่เองมีการแยกไทยพุทธและมุสลิม ออกจากกัน


"You pray for the Allah now" This was a forceful command. Hawa saw that five bandits wore dark color jackets. Everyone was wet because of the rain. This was an order to group people to force them to pray to Allah.

Hawa stood still and suddenly a strong hand slapped her face hard and she staggered.

A bandit shouted "Pray pray" at some people on the bus who would not pray. They were forcefully pulled, their luggage was examined and their belongings were seized.

"Why you don't pray?" The voice was very harsh and the hand of the speaker pressed her shoulder. Hawa responded quickly: "Allah doesn't allow me to pray in such a case" Her Yawi language stunned everyone there.


"ไหน..ละหมาดให้ดูซิ"เป็นเสียงตะคอก เธอเห็นแล้วว่ามีโจรประมาณ 5 คนสวมเสื้อสีเข้ม ทุกคนเนื้อตัวเปียกปอนด้วยสายฝน มีคำสั่งให้สวดเพื่อแยกกลุ่มอาวายืนเฉย ฉับพลันมีมือตบลงบนใบหน้าเธอฉาดใหญ่จนเซถลา

"สวดซี…สวด" บนรถนั้นมีคนสวดไม่ได้ 5-6 คน แต่ละคนโดยกระชาก กระเป๋าเสื้อผ้าถูกค้น และยึดทรัพย์สินกระจุยกระจาย"ทำไม…ไม่สวด" เสียงนั้นแข็งกร้าว และมือของผู้พูดกดไหล่เธอไว้ "พระเจ้าไม่ให้ฉันสวดในกรณีเช่นนี้" เธอโต้ตอบฉับพลัน ภาษายาวีของเธอทำให้ทุกคนในที่นั้นชะงักงัน


One of the bandits pulled her up and ordered: "Bring this bad-mouth woman with us." Everything stopped but Hawa was dragged and hurt. She knew about these bandits but experiencing this herself was indescribable. Who were they and why did they do this to the villagers so cruelly? Everything was so terrible. The villagers did not have weapons or any authority. Why did they do this? Thank Allah that she was not dead at that time. It was so shameful when the bandits killed a woman. That woman was Muslim.


มีมือคว้ากระชากเธอขึ้น"เอานังผู้หญิงสามหาวคนนี้กลับไปด้วย"เป็นเสียงสั่ง ทุกอย่างเงียบไปแล้ว แต่เธอถูกฉุดกระชากจนเนื้อตัวซ้ำเขียวไปหมด อาวาเคยรู้เรื่องโจรปล้นมาบ้างเหมือนกัน แต่เมื่อมาเจอกับตัวเองจึงสุดที่จะบรรยายได้ โจรกลุ่มนี้เป็นใครจึงทำกลับชาวบ้านได้โหดร้ายเช่นนี้ ทุกอย่างที่เกิดขึ้นแสนจะทุเรศจริง ๆชาวบ้านไม่มีอาวุธหรือมีอำนาจอะไร ไฉนเขาจึงทำได้ นี่ยังดีที่เธอไม่เป็นศพไปใน
ตอนนั้น จะได้อายเขาไปทั่วหน้าว่าโจรก่อการร้ายฆ่าผู้หญิง…และผู้หญิงคนนั้นเป็น มุสลิม

During the heavy rain, Hawa was dragged into the woods but she could not tell how much time she was in there. Her whole body ached and her hands were tied with a rope. She felt like an animal waiting to be killed. All five bandits were so rough and talked so ugly that it was difficult to understand.

เธอโดนฉุดกระชากเข้าไปในป่าเดินฝ่าฝนนานเท่าใดก็ไม่สามารถบอกได้ ร่างกายปวดร้าวไปหมด อาวาโดนมัดแขนด้วยเชือก มีความรู้สึกตัวเองเหมือนสัตว์ที่กำลังถูกนำไปฆ่า ชายทั้ง 5 คนก้าวร้าวดุดันพูดจากันฟังไม่ได้ศัพท์ไปตลอดทางเธอถูกขังไว้ในกระท่อมบนภูเขา มีผ้าแห้ง ๆ และอาหารอุ่น ๆ ส่งมาให้ เธอถูกมัดให้ก้มหน้าอยู่ที่พื้นกระเป๋าเสื้อผ้าถูกโยนไว้อีกด้านหนึ่งของห้อง อาวาเหลือบดูนิดหนึ่ง ข้างในกระเป๋านอกจากจะมีเสื้อผ้า ยังมีปริญญาบัตรของเธอรูปถ่ายวันรับพระราชทานปริญญากับเพื่อน ๆ คงยับและแหลกเหมือนสภาพของเธอในตอนนี้

"This woman is Muslim. Why do you bring her here?" There was an angry voice outside. The door opened and a man strode into the room.

Hawa raised her head. The man untied her and lifted her up. She sat and looked at him. The man talked to her softly in dialect.

The man said "Hawa, do you remember me?" Hawa stared at him angrily and then lowered her eyes. This skinny man in front of her was the one whom she remembered well although she had not seen him for many years. His face and body had not changed at all. She used to study with him at Demonstration school, Prince of Songkla University. He was a very bright student. He had a scholarship to study about religion in Cairo.

"ผู้หญิงคนนี้เป็นมุสลิม…แกเอาเขามาทำไม" มีเสียงพูดอย่างดุดันอยู่นอกห้อง

แล้วประตูก็เปิด มีคนก้าวพรวดพราดเข้ามา

อาวาเงยหน้าขึ้น ผู้ชายคนนั้นแก้มัดให้เธอและดึงร่างเธอให้ลุกขึ้น อาวานั่งนิ่งมอง
ไปข้างหน้า มีภาษาถิ่นถามเธอขึ้นมาเบา ๆ

"อาวา…จำเราได้ไหม" อาวาปรายตาขึ้นอย่างกราดเกรี้ยว และเธอก็ลดสายตาลง
ผู้ชายผอม ๆ ตรงหน้าเธอนี้ ทำไมเธอจะจำไม่ได้ จากกันเพียงไม่กี่ปี รูปร่างหน้าตา
ของเขายังไม่เปลี่ยนแปลงเธอเคยเรียนโรงเรียนสาธิต
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ร่วมกับเขา เขาเป็นคนเรียนหนังสือขั้นดีมาก และได้
ทุนไปเรียนต่อทางศาสนาที่ไคโร"

"I never thought you were so evil!" Hawa shouted.

"Hawa you don't understand" Jae U Seng grabbed both of her shoulders. "No, you will never understand. I regret everything."

Jae U Seng went to study religion in Cairo. She heard a rumor but then she met him at Budo Mountain. Budo Mountain was the place people look at with fear. It has deep woods and a high mountain parallel to the main road of Narathiwas Province. For this meeting between Hawa and Jae U Seng, the situation changed its form and direction

Jae U Seng was a warrior of the mountain. Actually, He was one of the separatist bandits.

"You are their boss?" Hawa asked seriously.

"Something like that," Jae U Seng answered in Thai language.

"I never knew about that," Hawa smiled mockingly..

"Hawa, why do you hate me? Is it because we fight for the sovereignty of our state?"

"A free state Jae U Seng? Is this really you? Do you fight to end the suffering of the people?" Hawa asked.

"Certainly," Jae U Seng answered.

"I don't believe you. You do this because you want supreme authority and revenge," Hawa said.

"Hawa, why do you talk like that?" Jae U Seng asked.

"Allah, please be my witness. A student intentionally became a warrior for the nation and the people. Everyone wants absolute power. Am I correct Jae U Seng?" Hawa answered sarcastically.

Hawa yelled at Jae U Seng while she was crying and feeling angry. Jae U Seng stood still. The air seemed stifling and outside it was horribly dark. The rain fell down the mountain. Her accommodation was a little shack in the gully. This shack was very convenient for moving. Budo Mountain had a deep forest and it was adjacent to the beach. Everything was quiet.

When Hawa turned her face back, Jae U Seng had disappeared.


"ไม่คิดว่าเธอจะชั่วช้า"เธอตวาดออกมา"อาวา…เธอไม่เข้าใจ เขาจับไหล่ทั้งสองข้างของเธอไว้

"ไม่…เธอจะไม่เข้าใจเป็นอันขาด ทุกอย่างที่ผ่านมา…เราเสียดาย"เสียงร่ำไห้ของเธอบาดลึกลงไปในหัวใจ เจ๊ะอุเซ็งเดินทางไปเรียนศาสนาที่ไคโร มีคำเล่าลือบอกเช่นนั้น แต่เวลาที่พบเขาอยู่บนขุนเขา นี่คือเขาบูโด เป็นที่ผู้คนมองดูด้วยความสะพรึงกลัง เป็นป่าลึกและแนวเขายาวเหยียด ขนานกับทางรถยนต์

สู่จังหวัดนราธิวาส เธอพบเขาคราวนี้เหตุการณ์เปลี่ยนรูปแบบไปเจ๊ะอุเซ็งผู้ชายผอมเกร็งคนนี้ เป็นนักรบแห่งขุนเขา สภาพจริง ๆ ของเขาคือโจรแบ่งแยกดินแดน

"เธอเป็นหัวหน้าอยู่ที่นี่หรือ"อาวาถามเครียด"ก็ทำนองนั้น"เจ๊ะอุเซ็งตอบเป็นภาษาไทย

"เราไม่เคยทราบ"เธอยิ้มเยาะ

"อาวา ทำไมเล่า…เธอรังเกียจเรา เพราะเราต่อสู้เพื่ออธิปไตยของรัฐ เช่นนั้นหรือ"
เจ๊ะอุเซ็งเลื่อนตัวมาใกล้

"รัฐอิสระ เจ๊ะอุเซ็ง นี่เธอเป็นตัวของตัวเองหรือเปล่า นี่เธอต่อสู้เพื่อการเจ็บไข้
ทุกข์ยากของประชาชนหรือเปล่า"

"แน่นอน"

"เราไม่เชื่อ เธอทำเพราะต้องการเป็นใหญ่และต้องการแก้แค้น"

"อาวา…ทำไมเธอพูดเช่นนั้น"

"พระเจ้าเป็นพยานด้วยเถิดนักเรียนต่างประเทศกลับมาเป็นนักรบของชาติ ของประชาชนใคร ๆ ก็อยากเป็นใหญ่มิใช่รึ เจ๊ะอุเซ็ง"

เธอตวาดในขณะที่น้ำตาไหลพราก และหวั่นไหวด้วยความโกรธ เจ๊ะอุเซ็งยืนนิ่งอากาศรอบ ๆ ตัวนั้นเย็นเยียบ ข้างนอกดูมืดมิดน่ากลัว เสียงฝนตกบนภูเขา ที่พักของเธอเป็นกระท่อมเตี้ย ๆ อยู่ในซอกเขาที่สะดอกต่อการโยกย้ายเทือกเขาบูโดสภาพคล้าย ๆ กับป่าดงดิบ และเป็นเทือกเขาที่พาดขนานกับชายทะเล ทุกอย่างเงียบงัน

เมื่ออาวาหันหน้ากลับไป เจ๊ะอุเซ็งหายจากที่นั่นไปแล้ว


This was a morning in the Ramadan rite. Hawa woke up and prayed to Allah. The costume for the rite and turban were tidy. She did not know the time and outside it was still dark. Her body still ached and had so many bruises. She heard some people talking in the next shack.

"You should have breakfast. Today we have to starve all day." Jae U Seng said. He placed the food plate on the floor and walked out of the room.

Hawa closed her eyes. If this morning she were at her home, the sound of prayer would be sent to the all speakers in the entire village. All Muslims would be cleaned and ready for prayer in order to see a new day with hope and happiness.

Every day this month until the waxing moon. This was a religious month that Muslim people have to starve themselves in order to understand the feeling of poor and starving people as well as it was a month of reminding and knowing themselves according to Islam's teachings. But now, this month, Hawa had to move on the mountain and fight the rainstorm. Everyone had little food to eat but they could survive with patience. Hawa used to struggle in Bangkok for years and back then she had to change her schools many times. But now, at this time, she had to flee the fighting, avoid fighting and hunting avoid the bullets, to fight for people.

Jae U Seng did not talk to Hawa much and she had no time to have a little chat with him. Besides obeying the order, bandits planted landmines along the way. These explosives were not so lethal but they could hurt people.

 เป็นเช้าในฤดูแห่งพิธีรอมดอนอาวาตื่นขึ้นมาทำพิธีสวดละหมาดเสื้อผ้าที่ใช้ทำพิธีสวดและผ้าคลุมหน้ายังอยู่เรียบร้อย เธอไม่รู้ว่าเป็นเวลาเท่าไร แต่ที่รู้ข้างนอกก็ยังมืดมาก และเนื้อตัวของเธอก็ยังฟกช้ำเธอได้ยินเสียงคุยจากที่พักถัด ๆ ไป"กินข้าวเสียเถอะ…วันนี้เราต้องอดกันอีกตลอดวัน" เป็นเสียงของเจ๊ะอุเซ็ง เขาวางจานอาหารลงบนพื้นและเดินออกไปอาวาหลับตาลง ถ้าเช้าวันนี้เป็นเช้าที่เธออยู่ที่บ้าน คงมีเสียงสวดจากลำโพงขยายเสียงดังลั่นไปทั่วหมู่บ้าน ดังเคยเป็นนิจศีลและมุสลิมทุกคนจะต้องสะอาดสะอ้านเตรียมพร้อมที่จะสวดมนต์เพื่อจะเผชิญหน้ากับวันใหม่อย่างมีความหวังและมี    ความสุข

เดือนนี้ทั้งเดือนแรมจนกระทั่งเดือนขึ้น จะเป็นเดือนแห่งศาสนาที่มุสลิมทุกคนต้องถือศีลอด เพื่อรู้สึกถึงความรู้สึกผู้ยากไร้และหิวโหยว่ามีความรู้สึกอย่างไร และเป็นเดือนแห่งการเตือนสติของตนเอง รู้จักตนเอง ตามคำสอนของศาสนา เป็นเดือนที่อาวาต้องเร่ร่อนไปตามเทือกเขา และต่อสู้กับพายุฝน ทุกคนมีอาหารกินจำนวนเล็กน้อย แต่ก็อยู่ได้ด้วยความอดทน อาวาเคยมีชีวิตต่อสู้ในกรุงเทพฯ หลายปี เธอ
ต้องโยกย้ายในการศึกษามานาน ตอนนี้เธอต้องเร่ร่อนหลบหนีเพื่อการต่อสู้ หลบการต่อสู้หลบการตามล่า หลบลูกปืนและต่อสู้เพื่อประชาชน   




 Jae U Seng did not talk to Hawa much and she had no time to have a little chat with him. Besides obeying the order, bandits planted landmines along the way. These explosives were not so lethal but they could hurt people. 

เจ๊ะอุเซ็งไม่ได้พูดอะไรกับเธอมากนัก และเธอก็ไม่มีเวลาที่จะวิสาสะกับเขานอกจากจะทำตามคำสั่ง พวกเขาวางกับดักเป็นระเบิดรายทางไว้ทั่ว เป็นระเบิดที่ไม่มีความร้ายแรงมากนัก แต่ฤทธิ์ของมันก็ทำให้คนเจ็บได้     

"These landmines are used for creating situations. They should know that here is our territory." Jae U Seng explained.

"If our people step on these landmines?" Hawa protested.

"They can't be so foolish." Jae U Seng said and this was his answer.

Hawa angrily looked at him and said: "I know that real fighting is not like this."

"You graduated from the law school" Jae U Seng interrupted

"Certainly, the law talks about civil rights and responsibilities." Hawa replied.

"Hawa, how long are we tormented. We have been through that since our ancestors' time. Are our people worthy in this society?" Jae U Seng asked.

Hawa explained "We still do not raise our level of education. Although we are so close to our religion that teaches us to share with the poor, some of our people who became rich and greedy look down on the poor people. In my village, during the time of election for council members of the municipality, old Muslim women who have eye problems and can barely see, quickly went to the election booth. Everyone used their right fully to choose a candidate they knew just by his reputation or maybe his father was murdered because of political issues. They chose him without knowing his name and didn't realize that he lived in a big mansion, his wife had many jewels that could buy food for the poor for years. The candidate and his family can fly abroad anytime when they feel insecure. They don't know that poor people in this city have nothing to eat. Their house is always closed and they did not welcome the poor people to enter. He never told people that the corn flours, which are used to feed infants as a traditional way to raise children, have no quality and no value. So it is, our people lacked quality and value because of this. How can we elevate the minds of our people when they only consume corn flours as the main meal? Each family has lots of children. Jae U Seng, why don't we set a campaign in our village and with the families? Why do have to fight for unbelievable things such as the separation of state authority?"

"Hawa, you should blame the system that causes such problems. How can we do anything about minor issues if we cannot overhaul the major ones?" Jae U Seng answered.

"Are you telling me that it is about racial discrimination?" Hawa asked.

"Absolutely!" Jae U Seng answered

"According to social sciences you may be right." Hawa said mockingly and asked: "How about other countries that can unite their nation without troubles?"

Jae U Seng said nothing

Hawa pressed on: "The free state… the geographical features of our city, is not large enough. We have no valuable natural resources such as diamond mines, oil deposits or uranium mines. People barely understand others due to language differences. Can you tell me what the independent state in your dream is? A state that is governed by highly educated students from abroad such as yourself. Right! Someone may be as lucky as you because he is clever and has money to study anywhere he wants. This is just a dream. If someone gave Budo Mountain to me, I would not know what to do with it."

Jae U Seng asked: "Hawa, life in the city influenced you so badly. I don't know how you can reject your people?"

"ไว้สร้างสถานการณ์ เขาจะได้รู้ว่าที่นี่เป็นถิ่นของเรา"

"แล้วถ้าพวกเราเจอเองล่ะ"อาวาเถียง"พวกเราไม่ทะเล่อทะล่าหรอก"เป็นคำตอบอาวามองตาเขาอย่างขัดเคือง"ฉันรู้ว่าการต่อสู้จริง ๆ มิใช่เช่นนี้""ก็เธอจบกฎหมายมานี่"เจ๊ะอุเซ็งขัดขึ้น"ก็แน่นอน กฎหมายของฉันพูดถึงสิทธิและหน้าที่ของประชาชน""อาวา…คนของเราถูกทำร้ายมานานเท่าใดแล้ว ตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษใช่ไหม ชนชั้นของเรามีค่าบ้างไหมในสังคมนี้""ก็เพราะเรายังไม่มีการยกระดับทางการศึกษาเลย ทั้งที่เราใกล้ชิดศาสนาซึ่งสอนให้คนเผื่อแผ่แบ่งปันคนอดอยากยากจน แต่คนของเราพอได้ดีก็เหยียบย่ำชนชั้นต่ำไว้อีกที ที่บ้านของฉันนะ เวลาที่เขามีการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล ผู้หญิงมุสลิมแก่ ๆ ดวงตาแทบจะมองทางไม่เห็น จะเดินอย่างรวดเร็วเพื่อไปเลือกตั้ง ทุกคนไปใช้สิทธิ์ของตนอย่างเต็มที่ เลือกคนกันเองที่รู้จักเขาเพียงแต่ชื่อเสียง รู้จักเขาเพราะพ่อของเขาถูกฆ่าตายด้วยการเมือง เลือกเขาทั้ง ๆ ที่ไม่รู้วาเขาคือใครโดยที่ไม่เคยได้รู้ว่าเขามีบ้านอยู่เหมือนวัง เมียเขามีเครื่องเพชร ที่สามารถซื้อ

อาหารให้คนจนได้เป็นปี ๆ สามารถบินไปต่างประเทศได้ตลอดเวลาเมื่อเขามีความรู้สึกไม่ปลอดภัย เขาไม่เคยรู้ด้วยซ้ำไปว่ามีคนจน ๆ ในเมืองนี้ ซึ่งแทบไม่มีอะไรจะกิน บ้านของเขาจะปิดเงียบเสมอเมื่อ

มีคนจน ๆ เดินผ่าน เขาไม่เคยบอกแก่ประชาชนเลยว่าแป้งข้าวโพดที่เอาป้อนเด็กแรกเกิด ทำกันจนเป็นธรรมเนียมประเพณีนั้นไม่ได้มีคุณภาพหรือคุณค่า ประชากรของเราจึงเปรียบเหมือนกับคนที่ขาดคุณภาพหรือคุณค่า ทุกคนกินแป้งข้าวโพดเป็นอาหารหลัก แล้วจะยกระดับสมองได้อย่างไร แต่ละครอบครัวก็มีลูกเป็นโขยง ๆ เจ๊ะอุเซ็ง เราทำไมไม่รณรงค์แต่ในหมู่บ้าน ในครอบครัว ทำไมเราต้องต่อสู้ที่จะได้มาในสิ่งที่เหลือเชื่อเช่นการแบ่งแยกอำนาจรัฐ"

"อาวา…ทุกอย่างระบบมันทำให้เป็นไปเช่นนั้น ถ้าเราไม่แก้ไขส่วนใหญ่ ส่วนย่อย
เราจะทำอะไรได้"

"กำลังจะบอกว่าเป็นเรื่องของเชื้อชาติใช่ไหม อาวาถามต่อ

"ใช่"

"ตามหลักสังคมวิทยาอาจจะใช่ คนหมู่มาก" อาวาทำเสียงเยาะ "ประเทศอื่น ๆ ที่เขารวมเชื่อชาติโดยไม่มีปัญหาล่ะ"

เจ๊ะอุเซ็งยืนเงียบเฉย

"รัฐอิสระ…ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของเมืองเรามิได้กว้างใหญ่ มิได้มีทรัพยากรธรรมชาติอะไรที่น่าตื่นเต้นเช่นเหมืองเพชร หรือบ่อน้ำมัน หรือยูเรเนี่ยม คนกันเองยังพูดกันไม่รู้เรื่อง รัฐอิสระในความฝันของเธอน่ะ มันเป็นอย่างไร รัฐที่มีผู้ปกครองเป็นนักเรียนมาจากต่างประเทศ ใช่ อาจจะมีคนโชคดีเช่นเธอเพราะมีสมอง มีเงินไปเรียนต่อไกล ๆ พูดไปก็เหมือนอยู่ในความฝัน ถ้ามีคนมายกภูเขาบูโดให้ฉัน ฉันก็ไม่รู้ว่าจะเอาไปทำอะไรดี"

"อาวา…ชีวิตในเมืองหลวงมันหล่อหลอมเธอได้เช่นนี้หรือ ผมไม่รู้ว่าคุณปฏิเสธประชาชนได้อย่างไร" 




Hawa argued "Reject people? You said I reject people. About the law I studied. You think that it is meaningless. I came back to fight for Muslim women. I am thinking and I can do it. Jae U Seng, I was the first person who was selected in a rural physicians' project. Everyone said that I was so stupid to refuse that campaign and I chose to study Law. I thought the chance to study law is not so easy for a Muslim woman like me. A poor woman like me could not help many people because I have nothing except a clever brain and I lacked the necessities. I really hope that my law knowledge can assist people in the community efficiently and can serve them well. But, Jae U Seng, I do not want to improve anything except the well-being of underdeveloped and uneducated people especially Muslim women and their children."

"ปฏิเสธประชาชน คุณพูดว่า ฉันปฏิเสธประชาชน แล้วกฎหมายที่ฉันเรียนมาล่ะเธอคิดว่าไม่มีความหมายอะไรเลยใช่ไหม ฉันกลับมาต่อสู้เพื่อสตรีมุสลิม แน่นอนฉันคิดอยู่ และจะทำให้ได้ เจ๊ะอุเซ็ง ฉันได้รับเลือกเข้าอยู่ในโครงการแพทย์ชนบทเป็นคนแรก ทุกคนว่าฉันโง่ที่ปฏิเสธและเลือกเรียนกฎหมาย คิดว่าโอกาสที่จะเลือกเรียนกฎหมายคิดว่าโอกาสที่จะเลือกเรียนกฎหมายไม่ได้ง่ายสำหรับผู้หญิงมุสลิม

อย่างฉัน คนจน ๆ อย่างฉันคงเป็นหมอที่ช่วยเหลือใครได้ไม่มากนัก เพราะไม่มีอะไรมากไปกว่าสมองที่ชาญฉลาดแต่ขาดปัจจัย และฉันหวังเหลือเกินว่าความรู้ทางกฎหมายของฉันจะช่วยยกระดับคนในท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพและรับใช้คนในท้องถิ่นได้ แต่ก็นั่นแหละ เจ๊ะอุเซ็ง ฉันไม่ได้คิดจะยกฐานะอะไรไปมากกว่าความเป็นอยู่ของประชาชนที่ยังล้าหลัง ความเป็นอยู่ของประชาชนที่ยังขาด
การศึกษา โดยเฉพาะผู้หญิงและมุสลิมและลูก"

"Family Law is the issue of the Al-Quran only. Hawa, you will reject the truth that we hold for a thousand years?" Jae U Seng asked.

Hawa said: "I am only a law student and I am not that good. Our fight should be more consistent. I don't want to separate the land or snatch people to our side. You studied about religion before but maybe you don't understand anything."

"I studied administration," Jae U Seng answered.
"Huh... Political Science?" Hawa said "Now the society still does not want you. Our society is too poor and inferior to know a national revolutionary.

This was the longest conversation between Hawa and Jae U Seng. It is not that she hated him, but she was surprised that he did such a big job alone. After that she only talked to him briefly and later he brought her down from Budo Mountain to Panarae village on the brightest day with large tidal waves along the beach. Finally, Jae U Seng told the elder Ma Saning about this incident and he proposed marriage to Hawa because she was kidnapped before the rainy season.

"กฎหมายครอบครัว เป็นเรื่องของพระคัมภีร์นะ อาวา เธอจะปฏิเสธความจริงที่เรายึดถือมาเป็นพัน ๆ 

ปีรึนี่"

"ฉันเป็นเพียงแต่ผู้เรียนกฎหมาย และก็ไม่ได้เก่งกาจอะไรการต่อสู้ของเราควรเป็นระบบกว่านี้นะ ฉันไม่ต้องการวิธีแบ่งดินแดนหรือแย่งชิงประชาชน คุณเรียนศาสนามาก่อน แต่บางทีคุณคงไม่เข้าใจอะไร"

"ผมเรียนการปกครอง""อ้อ…รัฐศาสตร์…" อาวายิ้มเยาะ "คนอย่างคุณสังคงยังไม่ต้องการตอนนี้หรอก

สังคมของเรายังยากไร้และต่ำต้อยเกินไปที่จะรู้จักนักปฏิวัติของชาติของประชาชนถ้าคุณเป็นคนธรรมดา ๆ ประชาชนอาจจะต้องการมากกว่าที่เป็นอยู่นี่"

ตั้งแต่อาวาเคยพูดกับเจ๊ะอุเซ็ง นับเป็นบทสนทนายาวที่สุดที่เธอเคยทำ ไม่ใช่ว่าเธอจะเกลียดเขาที่ทำให้เธอเจ็บช้ำที่สุด เพียงแต่คิดไม่ถึงว่าเขาจะทำงานใหญ่เช่นนี้ตามลำพังหลังจากนั้นเธอก็พูดกับเขานับคำได้ ไม่นานนัก เจ๊ะอุเซ็งพาเธอลงมาจากเขาบูโดมาที่บ้านปานาเระ ในวันที่ตะวันฉายฉาน ทะเลกว้างที่มีลูกคลื่นซัดสาดฝั่งตูมตามอยู่ตลอดเวลา

เขาบอกเฒ่า มะ สะนิง ว่าขอแต่งงานกับอาวา ด้วยสาเหตุที่อาวาถูกฉุดขึ้นเขาก่อนฤดูบวชที่ผ่านมานั้น



The marriage ceremony of Hawa and Jae U Seng was held in the village. She got some money as engagement gifts and jewelry sets which were emerald and small diamonds in a golden container necklace and bracelet. Pale green emerald was very popular with Muslim people. That day, Hawa wore a glistening golden dress, used thick makeup and dark lipstick. The bride looked beautiful and radiant. All villagers who helped the marriage ceremony were very pleased. No one suspected who the groom was and where he was from because they knew about his ancestors and they had no doubt about him at all.



งานแต่งงานของอาวาและเจ๊ะอุเซ็งจัดขึ้นในหมู่บ้าน เธอได้ของหมั้นเป็นเงินจำนวนหนึ่ง และเครื่องประดับเป็นชุดมรกตล้อมเพชรอยู่ในเรือนทอง ทั้งสร้อยคอสร้อยข้อมือ มรกตสีเม็ดแตงเป็นที่นิยมมากของคนอิสลาม วันนั้นเธอใส่ชุดแต่งงานสีทองมันระยับ แต่งหน้าทาปากสีเข้ม เธอดูงดงามและเฉิดฉายตลอดทั้งวันชาวบ้านที่มาช่วยงานดูมีความชื่นชมยินดีกันทั่วหน้า ไม่มีใครสงสัยว่าเจ๊ะอุเซ็งเป็นใครมาจากไหน เพราะถ้ากล่าวถึงบรรพบุรษของเขา ทุกคนจะต้องรู้จักดีอย่างไม่มีความระแวงสงสัยอะไร



Hawa told her father that Jae U Seng was a land-separatist bandit. The elder Ma Saning listened patiently as if her husband was a sheriff of Budo Mountain. His relatives were aristocratic and well mannered. Reactions of the guests to the marriage were pleasant and everyone seemed so calm they did not speak or do anything unpleasant. Their costumes were colorful. They used Hawa's house at the sea for the marriage ceremony. After the ceremony was finished, everyone walked casually along the wide beach.




Emeral Wedding ring.
Emeral Wedding ring.



อาวาบอกพ่อว่าเขาเป็นโจรแบ่งแยกดินแดน เฒ่ามะกลับนั่งฟังด้วยอาการเฉย ๆเหมือนกับว่าเธอได้บอกว่าเจ๊ะอุเซ็งเป็นนายอำเภอแห่งขุนเขาบูโด ทำนองนั้นญาติพี่น้องของเขาเป็นผู้ดี และมีมาดแห่งผู้ดีปรากฏอยู่ไปทั่ว ดูจะไม่ยินดียินร้ายกับการแต่งงานทุคนดูสงบเยือกเย็น และไม่ปริปากพูดอะไรหรือทำอะไรให้แสลงหูแสลงตา นอกจากสีสันฉูดฉาดของคนที่มาร่วมงาน บ้านริมทะเลของเธอเป็นบ้านแต่งงานเมื่อพิธีเสร็จ ผู้คนก็ไปเดินเที่ยวบนหาดทรายกว้าง

Hawa's marriage ceremony welcomed a high-ranking police officer as an honorable guest. He was a Police Lieutenant Colonel who spoke the Muslim Thai dialect fluently. Someone told her that he was from Narathiwas Province. Without shyness, he gave his blessing to Hawa and Jae U Seng although he was not a Muslim.

งานแต่งงานของเธอมีนายตำรวจชั้นผู้ใหญ่คนหนึ่งมาเป็นเกียรติในงาน เขามีตำแหน่งเป็นรองผู้กำกับ พูดภาษาไทยอิสลามคล่อง มีคนบอกเธอวาเป็นคนนราธิวาส กล่าวคำอวยพรให้เธอและเจ๊ะอุเซ็งอย่างไม่ขัดเขิน ในขณะที่เขาไม่ใช่มุสลิม

Hawa was astonished that he knew Jae U Seng well. They hugged each other and spoke as friends. She thought that was impossible. The police officer had a dignified manner and seemed well educated. He was also very delighted that she graduated from the university.

สิ่งที่อาวาแปลกใจ เขารู้จักเจ๊ะอุเซ็งดี ถึงขนาดกอดคอพูดจาด้วย เธอเองยังคิดว่าไม่น่าเป็นไปได้ท่าทางเขาสง่าและดูมีความรู้ดี และเขาก็ยินดีมากที่เธอจบกฎหมายมาจากสถาบันเก่าที่เขาเคยเป็นประธานเชียร์"

"It is regrettable that we haven't met before." The police officer talked teasingly.
"What can I do now?" He talked a lot more. Everyone there called him: Lieutenant Colonel Teeruch.

Hawa smiled but she had nothing to say. He looked at her kindly and caringly. She was not sure that she ever saw such meaningful eyes anywhere before.

Teeruch handed Hawa a gift, looked at her and said "I would like to help Jae U Seng for the next election. U Seng you chose a very good wife."

"น่าเสียดายที่ไม่ได้เจอกันก่อน"เขาพูดยั่วเย้าในงานแต่งงาน

"แล้วจะทำงานอะไรละนี่"เขายังพูดต่อทุกคนที่นั่นเรียกเขาว่ารองธีรัตน์ อาวายิ้มแต่เธอไม่ได้พูดอะไรสายตาที่เขามองมาที่เธอเป็นสายตาที่คุ้นเคยและเอาใจใส่ ที่เธอเองก็ไม่แน่ใจว่าเคยเจอดวงตาเช่นนี้มาก่อนที่ไหนเขายื่นของขวัญให้เธอ พร้อมสบตาเธอนิ่ง

"ช่วยเจ๊ะอุเซ็งหาเสียงเลือกตั้งคราวหน้า อุเซ็งเธอเลือกเมียดีมาก"

Teeruch spoke openly. These words made Hawa tremble. She knew that he had set up a project to meet people. Talking with villagers in the mosque. Sometimes he brought special guests who were also high ranking soldiers to talk about the way to solve problems. He was a forward thinking man. Villagers admired and had faith in him because he spoke their dialect fluently. He was hard-working and he was a single. It was surprising that Lieutenant Colonel Teeruch was still not married because his manners were so charming. It was also amazing that Jae U Seng, who was not afraid of police authority, did not escape to the woods. Jae U Seng had a good car and well-armed followers. He also had an expensive mansion in Yaring District.




เขาพูดอย่างหน้าตาเฉย เป็นคำพูดที่อาวาฟังแล้วก็ดูหวั่นไหว เธอเคยรู้มาบ้างเหมือนกันว่าเขาเคยสร้างโครงการเข้าสู่ประชาชน มาพูดคุยกับคนในหมู่บ้านในมัสยิด บางทีก็นำวิทยากรพิเศษเป็นนายทหารชั้นผู้ใหญ่มาพบปะพูดคุยปัญหา เป็นคนที่มีหัวก้าวหน้า และทำงานเก่งคนในหมู่บ้านจะชื่นชมและศรัทธาเขา อาจจะเป็นเพราะว่าเขาพูดภาษาถิ่นได้คล่อง ท่าทางเขาเอาการเอางาน และยังไม่ได้แต่งงานเป็นเรื่องน่าแปลกใจที่รองธีรัตน์ยังไม่ได้แต่งงาน เพราะท่าทางเขาดูดีไปหมด และเธอก็ยิ่งแปลกใจเรื่องของเจ๊ะอุเซ็ง เขามิได้เกรงกลัวบ้านเมืองจนหนีเข้าป่าเหมือนที่เธอคาดคิด เขามีรถเก๋งคนงามไว้ใช้มีลูกน้องที่มีปืนอาวุธสงครามครบมือ และมีบ้านราคานับล้านบาทที่ยะหริ่ง ในขณะที่เมื่อเดือนก่อนนั้นต้องทนทุกข์ยากอยู่บนเทือกเขาบูโด




Her bridal house was painted in white and had an arch-door like a typical Muslim house. The front door had two large side stairs. This was decorated beautifully. It was unbelievable that there was a beautiful house among normal poor people houses. The upper floor was decorated with polished glass and Chinese porcelain.

Hawa used to see many beautiful houses. When she saw Jae U Seng's house, she was surprised that red luxury carpets were laid in every room.

In the evening of that day, the Lieutenant Colonel came to this house to celebrate with his friends who were lawyers and district attorneys. Everyone had fun talking and sipping brandy.

Jae U Seng was the most recognizable man in the party. His face was so striking that when he dressed well in a good atmosphere, he was like a scholar who was clever and humble. However, Hawa was not happy but all she could do was smile.

Police Lieutenant Colonel Teeruch talked to Hawa about her education. He drank brandy and his eyes gazed at her sharply. A bachelor of law first class honor made him think that she was so very fascinating.

Hawa called Teeruch casually: "Rong Teeruch," when they were acquainted. He asked about old things and the university where she was graduated. He felt happy to talk about his old professors.

Teeruch saw a smile on Hawa's face and he felt so strange. He thought that he might fall in love with her at first sight although this day was a marriage ceremony of Hawa and Jae U Seng.

The atmosphere did not quite resemble a marriage ceremony; it was more like a party. Jae U Seng was a good host who talked gaily. It was late that night that the guests went back to their homes.

Hawa took a bath and changed her clothes. The wedding day was a day when she threw out all of her old and heavy burdens and simply acquired new ones.

"Send people to clean the tables," Jae U Seng ordered his men. He smiled when he saw Hawa. He lit a cigarette and walked to the porch outside. The night wind blew through the tamarind trees. Hawa approached him.

"Why did they come to our wedding?" Hawa asked with curiosity, referring to the Colonel.

Jae U Seng answered: "Because I invited them."




Hawa quickly turned to her husband.

Jae U Seng said further: "Hawa, I am an influential man. I can control many things. This is the reason why they allow me to live. In his opinion, he might say he has to keep me alive for the peace of the country."

"Does he know your real identity?" Hawa asked.

Jae U Seng replied: "He is not a fool. I think that he really has to keep me alive"

Hawa said seriously: "Jae U Seng in your life, you will find more troubles."

"I have you. It is not a big deal," Jae U Seng said and turned to see her face. He grabbed both of her shoulders and kissed her cheek. That was the first time. Hawa did not reject Jae U Seng as she accepted his touch but she had no word to speak except the sound of wind that blew a large tamarind tree in front of the house and tamarind leaves blew with the wind.

"Hawa I've loved many women but not one was like you," Jae U Seng whispered in her ear and pulled her thin body. He embraced her tightly with his hands. "Allah sent you to meet me. I almost rejected life in the city. I used to think about using guerrilla warfare to take back my people. But I see you. You studied law. I respect the law. Hawa it is so strange. I should not choose you"

These last words still stirred in her mind "I should not choose you". It might truly be her because his life seemed changed but at the same time it seemed an impossible thought.


Thank you .
Thank you .




เรือนหอของเธอทาสีขาว มีประตูโค้งเช่นบ้านของอิสลาม มีบันไดใหญ่ขึ้นหน้าบ้านทั้งสองด้านเป็นบ้านที่ตกแต่งอย่างวิจิตรบรรจงจนไม่น่าเชื่อว่าจะมีบ้านหลังงามเช่นนี้ อยู่ท่ามกลางบ้านเรือนของคนจน ๆ ทั่วไป ชั้นบนของบ้านประดับตกแต่งด้วยเครื่องแก้วเจียระไนและลายครามของจีน

อาวาเคยผ่านตาบ้านเรือนที่ตกแต่งอย่างงดงามมาก่อน แต่พอมาเห็นเรือนพักของเจ๊ะอุเซ็ง ที่เธอคาดไม่ถึงในความเป็นอยู่คือพรมลายหรูหราสีแดงจัดปูลาดทุกห้องค่ำนั้น รองธีรัตน์มาร่วมฉลองด้วยกันที่บ้าน เขานั่งกับเพื่อน ๆ ตำรวจ บางคนเป็นทนายความและอัยการ ทุกคนในที่นั้นคุยกันสนุกสนาน และจิบบรั่นดี

เจ๊ะอุเซ็งดูจะเป็นคนเด่นที่สุดในงาน หน้าตาเขาคมเข้ม เมื่อแต่งตัวดี อยู่ในบรรยากาศดี เขาดูจะเป็นคนแบบนักวิชาการ มีความรู้และอ่อนน้อมถ่อมตน อาวาไม่มีความสุขนักในสภาพที่ปรากฏ แต่เธอก็ทำได้เพียงยิ้ม…เท่านั้นรองธีรัตน์คุยกับเธอเรื่องการเรียน เขาดื่มบรั่นดีในขณะที่ดวงตามีแววคมกริบ คำว่า

นิติศาสตร์บัณฑิตเกียรตินิยมทำให้เขารู้ว่าเธอน่าสนใจมาทีเดียวเธอเรียกเขาว่ารองธีรัตน์เมื่อสนิทสนม เมื่อเขาถามถึงสภาพเก่า ๆ อะไร ๆ สนสถาบันที่เธอจบเป็นบัณฑิตหมาด ๆ เขารู้สึกสนุกที่จะคุยด้วย ยิ่งเมื่อถามถึงอาจารย์เก่า ๆ ดูเขาก็ยิ่งจะมีความสุขเสียจริง ๆ

รองธีรัตน์ดูอาวายิ้มและเขาก็รู้สึกหายใจไม่ทั่วท้อง เขารู้สึกว่าเธอจะจุดประกายวูบวาบในตัวเขาทั้งที่เป็นวันแต่งงานของเธอกับเจ๊ะอุเซ็งวันนี้




บรรยากาศไม่เหมือนการแต่งงาน แต่เหมือนงานสังสรรค์เจ๊ะอุเซ็งคุยสนุก กว่าทุกคนจะลากลับไปก็เกือบค่อนคืน

อาวาอาบน้ำเปลี่ยนเครื่องแต่งกาย วันแต่งงานเหมือนกับวันที่เธอยกภาระเก่าที่หนักอึ้งพ้นออกไปจากตัว เพื่อหอบสัมภาระอย่างใหม่

เจ๊ะอุเซ็งเดินกลับมาจากข้างนอก"ไปสั่งให้คนมาเก็บของ"เขายิ้มเมื่อมองเห็นเธอจุดบุหรี่แล้วเดินออกไปยืนตรงระเบียงนอก

ลมยามดึกเริ่มพัดผ่านกิ่งมะขามแกว่งไกว อาวาเดินมาใกล้ ๆ"ทำไม พวกนั้นถึงมางานของเรา" อาวาถามด้วยความสงสัย"ก็ผมเชิญมา"อาวาหันกลับมามองหน้าเขา

"ผมเป็นคนมีอิทธิพลนะอาวา ผมกำหนดบางอย่างได้ นี่แหละเขาถึงเกรงใจ ถ้าเป็นเขาพูด เขาก็ต้องพูดว่า เขาจำเป็นจะต้องเลี้ยงผมไว้ เพื่อความสงบสุขของบ้านเมือง"

"แล้วเขารู้หรือ"

"เขาไม่ใช่คนโง่นะอาวา…และผมก็คิดว่าเขาจำต้องเลี้ยงผมไว้จริง ๆ"

"เจ๊ะอุเซ็ง ในชีวิตของคุณจะต้องยุ่งยากลำบากมาก" เสียงเธอเครียด

"ถ้ามีคุณ…ก็ไม่หรอก" เขาหันหน้ามาเผชิญกับเธอ จับไหล่ทั้งสองข้างไว้ แล้วก้ม

จุมพิตเธอที่แก้ม…เป็นครั้งแรก

เธอเองก็ไม่ปฏิเสธเขา อากัปกิริยาเธอแสดงเช่นนั้น เพียงแต่ไม่มีคำพูดใดได้กล่าว

ออกมา นอกจากเสียงลมพัดใบมะขามต้นยักษ์ตรงหน้าบ้าน เสียงใบไม้พลิกพลิ้ว

กับสายลม

"อาวา…ผมเคยรักผู้หญิงมามาก แต่ก็ไม่มีใครเหมือนคุณ" เป็นเสียงกระซิบของ

เจ๊ะอุเซ็ง ลำตัวแบบบางของอาวาถูกกระชับแน่นในอ้อมแขนของเขา

"เหมือนพระผู้เป็นเจ้าส่งคุณมา ผมเกือบปฏิเสธชีวิตในสังคมเสียแล้ว"

"ผมเคยคิดจะใช้สงครามกองโจรแย่งประชาชนของผมคืนมา แต่เมื่อเจอคุณ คุณเรียนกฎหมาย… ผมเคารพกฎหมาย อาวา..มันแปลก ผมไม่น่าเลือกคุณเลย"

คำสุดท้ายยังก้องในหู"ผมไม่น่าเลือกคุณเลย…"อาจจะเป็นเพราะเธอที่เขาเปลี่ยนแปลงไป

 แต่ก็ไม่น่าเป็นไปได้

III


The life of Hawa would be better when she married. Everything might adjust well but a crisis changed her life when she moved to this house after less than one month.

At that time Jae U Seng was very serious. Many unfamiliar people came to him both Thai Buddhist and Thai Muslim. Lieutenant Colonel Teeruch was even a regular guest of that village. One day, wearing a field uniform, he came to see Jae U Seng in the early morning. There were many police cars. Jae U Seng went outside with him and came back in the late evening.

"What's the matter" Hawa asked Jae U Seng worriedly when she saw that he was so tired.

"Our men took people for hostages and demanded ransom," Jae U Seng replied.

"Our men?" Hawa asked"

"No I mean Muslim. Besides me, you know there are many factions of bandits," Jae U Seng answered.

Hawa said: "He suspected that it was your men's action and you have to find them. Surely, he has to force you because you have power and authority."

She was so angry again because she still remembered that she was hurt badly that time. "I never think that you still do evil by taking people for hostage and ask for ransom," Hawa said angrily.

Jae U Seng refused: "No I don't do that anymore." He rushed into his room and Hawa saw his anger for the first time. She knew that he was exhausted from tracking bandits this morning. Although he did not tell who the police were tracking, she concluded that he failed to find them. She still did not believe that he gave up everything when she came into his life because those were his benefits and ideals. All jewelry and money might be from extorting protection money from someone or taking people for ransom. Who knew?

Hawa also went into the room. Jae U Seng slept on the bed cover with both of his hands on pillows. She sat down.

Jae U Seng said he was hurt and had no solution. "Hawa, I tried to give up so many times. Sometimes I know that the country forced me to become a bandit. At least I am a descendant of people who the government called rebels and the government drowned them 30-40 years ago. My authority is superior to most villagers. Everything I want I must get it myself. I can decide everything including who can live or who can die. Hawa, perhaps I am what people talk about."

"Your actions tell me all what you are doing," Hawa said and did not sympathize with him.

"It is necessary. Hawa," he said.

"Necessary?" Hawa said as she raised her eyebrow and smiled insultingly.

"Right. Initially I used to think about people in terms of winning and freedom but that is not possible. This is too large a thing for me and I am not a god."

Hawa said: "I don't know what happened to you, Jae U Seng, I only know the country needs you to do something and you can do it."

Everything was so intense. Hawa tried to ask him more and he was silent. There was no explanation.

Hawa slept stressfully. Her dream was so repetitive. She used to dream that Jae U Seng went to the forest in front of him. Hawa ran to follow him and heard the sound of gunshot. She saw the body of Jae U Seng lay on the ground and there was so much blood around him. She screamed so loudly and then she woke up from the nightmare.

How can Hawa tell him about her concern. The government still does not know who he is. Financial conditions oppressed him heavily, Later she knew that he had some shares in Bannang Star and a sports equipment store in Bangkok. All his relatives were rich and this conflicted the feeling that he kidnapped her to Budo Mountain. She was not so sure why he did that except to create a situation. She remembered when she went to study in Bangkok. At the end of the semester she came back home and found that many villages were burnt to ashes. After news about attacks at the police stations, the most depressing news was a teacher shot in front of the Thai flag. That was an unforgiving action in her opinion. When she asked others about this event, everyone closed their mouths and their eyes were blank. There was no analyzing, no comments. She was amazed why it could be like this.

ชีวิตของเธอน่าจะดีขึ้นกว่าเดิมเมื่อแต่งงานแล้ว ทุกอย่างน่าจะปรับตัวได้ดี แต่มี วิกฤติการณ์บางอย่างที่ทำให้ชีวิตของอาวาเปลี่ยนไปในขณะที่เธอย้ายมาอยู่บ้านใหม่ได้ไม่ถึงเดือนช่วงนั้นเจ๊ะอุเซ็งเคร่งเครียดมาก มีคนมาหาเขาทุกวันเปลี่ยนหน้าไปทั้งไทยพุทธและไทยอิสลาม รองธีรัตน์เป็นแขกประจำของหมู่บ้านนั้นทีเดียว และวันหนึ่ง รองธีรัตน์ในชุดปฏิบัติการก็มาแวะหาเจ๊ะอุเซ็งแต่เช้า มีรถหลายคัน เจ๊ะอุเซ็งออกไปกับเขา เวลากลับมาก็ค่ำมืด"มีอะไรหรือเปล่า"อาวาถามเขาอย่างห่วงใย ในขณะเห็นเขาเหนื่อยอ่อน

"คนของเรา…จับคนเรียกค่าไถ่"

"คนของเรา"

"เปล่า…หมายถึงมุสลิม คุณก็รู้ ไม่ใช่มีแค่ฝ่ายของผม"

"แล้วเขาก็คิดว่าเป็นพวกของคุณ"อาวาขึ้นเสียง "คุณก็ต้องเป็นฝ่ายติดตาม"เธอยังพูดต่อ "ก็แน่ละ เขาก็ต้องบังคับคุณแน่นอน เพราะคุณเป็นคนมีอำนาจ มีอิทธิพลนี่"

ความโกรธที่รุมเร้าเธอประดังขึ้นมาอีก เพราะเธอยังจำความบอบซ้ำดังที่เคยปรากฏก่อนนั้นได้

"ฉันไม่คิดเลยว่าคุณยังปฏิบัติการชั่วช้าในการจี้ปล้นจับคนเรียกค่าไถ่เป็นอาชีพอีก"

เธอรู้ว่าเธอพูดด้วยความโกรธมาก

"ไม่มีแล้วนะ…ไม่มีอีกแล้วนะ"

เจ๊ะอุเซ็งผลุนผลันเข้าห้องไปเธอเห็นเขาโกรธเป็นครั้งแรก เธอรู้ว่าเขาเหนื่อยมากกับการติดตามในเช้าวันนี้ แม้เขาจะไม่ได้เล่าว่าทางตำรวจกำลังติดตามล่าใครอยู่แต่เธอก็สามารถสรุปได้ว่าวันนี้เขาทำงานไม่ได้ผล เธอยังไม่เชื่อว่าเขาจะเลิกทุกอย่างได้ เมื่อเธอเข้ามาในชีวิต เพราะนั่นเป็นการแสวงประโยชน์และอุดมการณ์

บางอย่างบ้านที่เธออยู่หลังนี้ เครื่องประดับทุกชิ้น หรือเงินที่ใช้จ่ายอยู่ อาจเป็นเงินที่ได้มาจากการเรียกค่าคุ้มครองหรือเรียกค่าไถ่ก็ได้ ใครจะรู้

เธอก้าวพรวดตามติดเข้าไปในห้อง เจ๊ะอุเซ็งนอนพังพาบอยู่บนผ้าปูเตียง ยื่นแขนทั้งสองข้างวางบนหมอน

อาวาทรุดนั่งลง

"ผมพยายามมาหลายครั้งแล้วนะอาวา บางทีผมรู้นะว่าบ้านเมืองนี้แหละบังคับให้ ผมต้องเป็นโจรเพราะอย่างน้อยผมก็มีเชื้อสายของคนที่รัฐบาลเรียกกบฏ และจับถ่วงทะเลเมื่อสามสิบสี่สิบปีก่อนอิทธิพลของผมอยู่เหนือระดับชาวบ้านทั่วไป ผมทำอะไรจะต้องได้เสมอ คนจะเป็นอยู่ทุกอย่างจะต้องมีผมกำหนด อาวา บางทีผมจะเป็นอย่างที่เขาพูดกันจริง ๆ"

เจ๊ะอุเซ็งพูดเหมือนคนที่เจ็บแสบและไม่มีทางออก

"พฤติกรรมของคุณมันบอก ถามเมียคุณซีว่าคุณทำอะไรมาบ้าง" เธอไม่รู้สึกสงสาร

เขาเลย

"มันจำเป็น…อาวา"

"จำเป็น"เธอเลิกคิ้ว ยิ้มเหยียด

"ใช่…ก่อนนั้นผมเคยคิดถึงประชาชนในด้านการช่วงชิง การเป็นอิสระ แต่ก็เป็นไปไม่ได้ เป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่เกินไป และผมก็ไม่ใช่พระเจ้า"

"ฉันไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกับคุณเจ๊ะอุเซ็ง ฉันเพียงแต่รู้ว่า บ้านเมืองต้องการให้คุณทำบางอย่างให้ ฉันรู้ว่าคุณทำได้"

ทุกอย่างดูตึงเครียดไปหมด อาวาเองก็ไม่ยอมลดละ และเขาก็เป็นฝ่ายที่เงียบงันไร้คำอธิบาย

อาวานอนหลับด้วยความตึงเครียด หลาย ๆ ครั้งในความฝันจะมีอะไรวน ๆ เวียน ๆกลับไปกลับมา เคยฝันว่าเจ๊ะอุเซ็งเดินเข้าไปในป่าใหญ่เบื้องหน้านั้นเป็นภูเขาสูงชัน อาวาวิ่งตามเข้าไป และเธอก็ได้ยินเสียงปืนกลรัวหลายสิบนัด เธอวิ่งถลาเข้าไป ร่างของเจ๊ะอุเซ็งนอนคว่ำแหลกเหลวด้วยลูกกระสุน เลือดสาดไปทั่ว เธอกรีด

ร้อง ลั่นทั่วขุนเขาและผวาตื่นขึ้นมาอาวาจะเล่าความห่วงใยให้เขาฟังได้อย่างไร ในขณะที่บ้านเมืองก็ยังไม่รู้ว่าใครเป็นใคร และในภาวะเศรษฐกิจบีบคั้นหนักอย่างปัจจุบันต่อมาเธอก็ทราบว่าเขามีหุ้นใน

เหมืองแร่ที่บันนังสตาร์ และมีกิจการค้าเครื่องกีฬาในกรุงเทพฯ ญาติพี่น้องทุกคนฐานะดี ซึ่งขัดกับความรู้สึกที่เขาฉุดกระชากเธอขึ้นเขาบูโด หรือการปล้นครั้งนั้น ดูไม่คุ้นกันเลยหรือว่าเขาทำเพื่ออะไรกันแน่ นอกจากสร้างสถานการณ์ เธอจำได้ว่าสมัยที่เธอเดินทางไปเรียนในกรุงเทพฯ พอปิดเทอมกลับมาบ้าน เธอพบโรงเรียนเล็ก ๆ ในหมู่บ้านถูกเผาเป็นเถ้าถ่านหลายต่อหลายแห่ง หลังจากนั้นก็มีข่าวบุกโรงพัก ยิงโรงพัก จนพรุนไปหมด และที่ร้ายสุดสะเทือนใจไปทั่ว คือยิงครูหน้าเสาธงชาติ! เป็นสิ่งที่เธอให้อภัยไม่ได้เลย เมื่อเธอถามไถ่ใคร ๆ ว่าทำไมจึงเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้น ทุกคนได้แต่ปิดปากเงียบ แววตาปราศจากความรู้สึกใด ๆ ไม่มีการวิเคราะห์วิจารณ์และไม่มีเสียงหัวเราะซึ่งน่าจะมี เธอจึงแปลกใจว่าทำไมจึง

เป็นไปได้ถึงขนาดนี้

Jae U Seng disappeared. He went out of the house... since November. Hawa got pregnant. He knew about this but where did he go. She only knew that he drove out of the house, smiling and waving at her. His face was normal or he was fooling her.

เจ๊ะอุเซ็งหายไป เขาหายไปจากบ้านเมื่อเดือนพฤศจิกายน ทุกอย่างเหมือนความเลวร้ายที่มาในรูปเมฆหมอก อาวาเริ่มท้อง เขาก็รู้แต่เขาหายไปไหน เธอเพียงแต่ทราบว่าเขาขับรถออกไปจากบ้านยิ้มและโบกมือให้เธอ หน้าตาเขาเป็นปกติ เขาแกล้งหรือเปล่านะ

Hawa thought that he should tell her more than this. Later, they his car parked in the city with the key in the ignition. 

  
อาวาคิดว่าเขาน่าจะบอกอะไรเธอมากกว่านี้ ที่เธอพบคือรถของเขาจอดทิ้งไว้อยู่ในตัวเมือง

 ทิ้งกุญแจรถไว้

Lieutenant Colonel Teeruch drove this car back to Jae U Seng's home and said to Hawa: "U Seng left his car." He was worried and surprised when he told her about it. Hawa only listened without showing any emotion.

 
รองธีรัตน์ขับรถคันนั้นมาส่งเธอที่บ้าน"อุเซ็งทิ้งรถไว้"รองธีรัตน์มีหน้าตาวิตกกังวลและแปลกใจ เมื่อบอกกล่าวกับเธอ อาวาเพียงแต่ยืนฟังด้วยความรู้สึกเฉยเมย



Many days later, when Hawa thought about her pregnancy and that no one cared about it, she felt she was lost and cried for a long time. She was not afraid of any hardship but thought that it was not fair for a pregnant woman without a husband to look after her. She vomited so much and had fever all the time. The image of Jae U Seng was blurry in her tears. It was the image that Jae U Seng walked up Budo Mountain and was shot to death. This might be true.

หลายวันต่อมา พอเธอคิดถึงสภาพที่ตั้งครรภ์ และไม่มีใครเหลียวแล ทำให้เธอพ่ายแพ้ ทำนบน้ำตาพัง สุดจะกลั้นได้ เธอไม่ได้กลัวความลำบาก แต่คิดว่าไม่ยุติธรรมต่อชีวิตผู้หญิงคนหนึ่งที่อุ้มท้องโดยสามีไม่อยู่รับผิดชอบ เธอมีอาการอาเจียนมากและไม่สบายตลอดเวลาภาพของเจ๊ะอุเซ็งพร่าพรายในม่านน้ำตา เป็นภาพที่เขาเดินขึ้นไปบนเขาบูโด และโดยยิงเสียจนร่างพรุนอันอาจเป็นจริงเช่นนั้นก็ได้

There was no sadness that could compare with her grief. It was like he came to her life and then walked out without saying goodbye. She had to bear a heavy burden to be a mother without asking to be. Her health worsened so she had to be admitted to a hospital because of severe morning sickness. Lieutenant Colonel Teeruch brought her to the hospital.

ไม่มีความรู้สึกสลดใจอันใดเทียบที่เธอได้รับ เหมือนกับว่าวันหนึ่งเขาก็ก้าวมาในชีวิตของเธอและก้าวออกไปโดยมิได้สั่งเสียล่ำลา แสนจะสะใจเสียจริง ๆ ที่เธอต้องแบกภาระหนักในการเป็นแม่โดยปราศจากการเรียกร้อง เธอมีร่างกายทรุดโทรมมากจนต้องไปนอนในโรงพยาบาล เพราะอาการแพ้คุมคามหนัก
รองธีรัตน์รับเธอมาพักรักษาตัวที่โรงพยาบาล และเธอก็เป็นแขกพิเศษของแพทย์พยาบาลที่นั่น

The Colonel bought her a large flower bouquet almost every day. They chatted about many trivial and funny things. He tried to find time to talk to her and promised to find Jae U Seng. He explained the reason why Jae U Seng disappeared. He told her that there were traces of fighting because a car door was opened and there was a trail of dragging in the ground away from the car. Hawa felt he must be seriously hurt. 

เขาหอบดอกไม้ช่อใหญ่มาให้เธอทุกแทบทุกวัน คุยเรื่องไร้สาระกันได้ทุกวัน หลายๆ อย่างไม่ได้เรื่องไม่ได้ราว แต่เขาก็ช่างหาเวลามาคุยและสัญญาว่าจะค้นหาเจ๊ะอุเซ็งให้เขาให้เหตุผลในการหายไปของเจ๊ะอุเซ็งว่ามีร่องรอยการต่อสู้ เพราะรถเปิดประตูอ้าทิ้งไว้ และมีรอยลากครูดไปกับพื้น อาวาก็มีความรู้สึกว่าเขาต้องโดนทำร้ายแน่ ๆ 

  "U Seng might be betrayed," Teeruch said. He looked at Hawa. Her face was full of unhappiness and in her mind, more than people her age can bear. He seemed so familiar and always admired her personality.

  "อุเซ็งอาจโดนหักหลังก็ได้"รองธีรัตน์บอก เขามองหน้าอาวาดวงหน้าซื่อ ๆ ของเธอเต็มไปด้วยทุกข์ยากในใจเกินกว่าวัยที่เธอเป็นอยู่เขารู้สึกคุ้นเคยและชอบนิสัยของเธอมาตลอด

  "Might he be dead?" Hawa asked him many times.

  "เขาจะตายหรือเปล่า"อาวาถามซ้ำกันหลาย ๆ ครั้ง

 This was a question for which she never wanted an answer. Teeruch wiped the tears on her cheek. He consoled her to stop crying.

 เป็นคำถามที่เธอไม่เคยอยากได้รับคำตอบเลย รองธีรัตน์เอื้อมมือไปปาดน้ำตาที่ร่องแก้มของเธอ เขาไม่ได้ปลอบโยนให้หยุดร้องไห้และวันหนึ่งน้ำตาคงแห้งจากดวงตาของเธอ

Later, Hawa had a baby daughter who had a smile that resembled her father's and she even smiled when she slept. This smile terrified Hawa all the time. Hawa was frustrated to live in the house in Yaring so she hauled her daughter to Bangkok and became a lawyer for a newspaper company. Her work concerned legal documents. She tried to forget all hurtful things. She sent her daughter to live with the relatives of her husband and still waited for the news of Jae U Seng. Hawa followed news about Teeruch who became a full colonel. He was still unmarried. She remembered his kindness when he brought her to the hospital during the disappearance of Jae U Seng.

ไม่นานนักเธอคลอดลูกสาวเล็ก ๆ ที่มีรอยยิ้มคล้ายพ่อ และมักจะเผลอยิ้มยามนอนหลับเสมอ ยิ้มที่ทำให้อาวาหวาดผวาอยู่ตลอดมา เธออึดอัดใจที่จะอยู่บ้านที่ยะหริ่งอีกต่อไป เธอหอบหิ้วลูกเข้ากรุงเทพฯ เข้ามาเป็นทนายให้กับหนังสือพิมพ์ใหญ่ฉบับหนึ่ง และทำงานเกี่ยวกับเอกสารกฎหมาย โดยพยายามลืมเรื่องต่าง ๆ ที่ปวดร้าวทางเบื้องหลังให้หมด เธอมอบเด็กหญิงน้อยให้ไปอยู่ท่ามกลางญาติพี่น้องที่รักใคร่และพักอยุ่ในบ้านของญาติทางสามีเฝ้าคอยว่าเมื่อไหร่จะมีข่าวคราวเจ๊ะอุเซ็ง ข่าวรองธีรัตน์กลับมาเป็นผู้กำกับ อยู่ในสายตาเธอตลอดและเขายังครองความโสดอยู่เช่นเดิม

"Colonel Teeruch was shot in his abdomen." Hawa was shocked to hear about this. Teeruch became a colonel four years later and at this time he was shot by a bullet from an enemy when he was patrolling the area around the mountain.     

"ผู้กำกับถูกยิงบนหุบเขาบูโดท้องทะลุ"เธอถึงกับเข่าทรุด รองธีรัตน์นั่นเอง เขากลายเป็นผู้กำกับใน 4 ปีต่อมา และตอนนี้เขาถูกกระสุนปืนจากฝ่ายตรงข้ามขณะลาดตระเวนบนหุบเขา

She brought a big rose bouquet to visit him at the hospital and she saw a sign "No visitors allowed". She was disappointed so she decorated with the flowers at the nurse's station. Thinking about the past, she tried to visit him again.

เธอหอบกุหลาบสีแดงช่อใหญ่ไปเยี่ยมเขาที่โรงพยาบาลและพบกับป้าย"ห้ามเยี่ยม" เธอผิดหวังและเสียใจมาก เธอเลยนำกุหลาบแดงไปปักที่เคาน์เตอร์พยาบาล กลับมาคิดถึงเรื่องที่ผ่านมา เธอพยายามเข้าเยี่ยมอีกครั้ง

Hawa's face changed drastically. She looked chique and energetic. Her widow status was another factor that made her charming and many people turned to look at her when they walked by. Teeruch met her again and he actually had a strong feeling for her. He had strong affection for her but at that time she had just married a person whom he called, "the chief bandit".

หน้าตาของอาวาเปลี่ยนไปมาก เธอดูทันสมัยและปราดเปรียว ตำแหน่งม่ายของเธอมันเหมือนกับพรมด้วยเสน่ห์ เดินไปทางไหนคนจะต้องปรายตาติดตาม ธีรัตน์พบเธอและมีความรู้สึกนี้ขึ้นมาในใจแน่นอน ก่อนนี้เขาเคยชอบเธอเป็นพิเศษ แต่เวลานี้เธอเพิ่งแต่งงานกับคนที่เขาคิดในใจว่า "โจรใหญ่"

Hawa came to visit Colonel Teeruch many times. He was hospitalized for almost two months. After he left the hospital, he proposed to Hawa immediately without listening to rejections from others. Hawa listened to his marriage proposal. It gave her a similar feeling like his old phrase, "U Seng, you chose a good wife."

และหลังจากนั้น เธอมาเยี่ยมเขาหลายครั้ง ผู้กำกับธีรัตน์ อยู่โรงพยาบาลเดือนเศษเมื่อออกจากโรงพยาบาลเขาก็ขอแต่งงานกับอาวาทันทีโดยไม่ยอมฟังคำทัดทานของใครๆอาวายืนฟังคำขอแต่งงานกับเธอเหมือนเขาพูดว่า"อุเซ็ง…เธอเลือกเมียดีมาก"

These words reminded her of her old memory. Hawa rejected his proposal. She knew he was angry but he had no right to detain her. He thought wrong. She refused because of old acquaintance. He was a colonel. This position was a police director and can only be received by competing with other candidates.

คำพูดที่ย้ำความทรงจำครั้งก่อนนั้น อาวาปฏิเสธ เธอรู้ว่าเขาโกรธแต่เขาก็ไม่มีสิทธิใด ๆ ที่จะหน่วงเหนี่ยวเธอไว้ เขาคาดผิดที่เธอปฏิเสธเพราะความสนิทสนมแต่ก่อนมา ทำให้เธอปฏิเสธ น่าแปลกใจตอนนี้เขาก็มีตำแหน่งเป็นผู้กำกับแล้ว เป็นตำแหน่งที่ต้องช่วงชิงกันด้วยซ้ำ

"I am very strict with my religion," Hawa said with no facial expression.

"ดิฉันเป็นคนเคร่งศาสนามาก"เธอตอบหน้าตาเฉย

"We will marry in your religion. My house is in Narathiwas. Hawa I used to be in the Islamic culture. There is no problem." Teeruch said.

"เราจะทำพิธีในศาสนาคุณบ้านของผมอยู่นราธิวาสนะ อาวาผมเคยอยู่ในวัฒนธรรม
ของอิสลามมาตลอด ไม่มีปัญหาเลย"

"We never loved each other." Hawa said.

"เราไม่เคยรักกันนะคะ"

"What about Jae U Seng? Hawa, you never loved him, too." This was a question Hawa knew well. He knew that Hawa was kidnapped to the mountain.

"เจ๊ะอุเซ็งล่ะ อาวา คุณก็ไม่เคยรักเขามิใช่หรือ" เป็นคำถามที่อาวาทราบดีว่าเขารู้ว่าเธอถูกเจ๊ะอุเซ็งฉุดขึ้นเขา

Hawa did not say anything.

อาวาเงียบเฉย

"I must marry you Hawa," he said nervously "When I came out of the hospital, I told myself that I will have a wife."

"ผมต้องแต่งงานกับคุณให้ได้นะอาวา"ธีรัตน์พูด ดูเขาร้อนรนผิดเมื่อก่อน "เมื่อผมออกจากโรงพยาบาล ผมก็บอกตัวเองว่าผมจะมีเมีย"

Hawa was surprised by this. Hawa always thought about the tricky ways of Colonel Teeruch and sometimes she laughed at him.

อาวาตกตะลึงกับคำพูดนี้ ความพยายามทั้งด้วยเล่ห์ด้วยกลของผู้กำกับธีรัตน์อยู่ในความคิดคำนึงของอาวามาโดยตลอด และบางทีเธอก็หัวเราะเยาะเขา

Hawa said: "I was a widow. I was expensive," she smiled at him lightly or she said another sentence that Teeruch did not want to hear: "I must marry a Muslim man."

"ดิฉันเป็นม่ายนะคะ ราคาแพง" เธอยิ้มหวานให้กับเขา หรือคำพูดอีกคำที่ธีรัตน์ไม่อยากได้ยิน "ดิฉันต้องแต่งงานกับผู้ชายมุสลิมค่ะ…แน่นอน"

Hawa knew that she was not a woman who could make men crazy. More importantly, she was not too proud of herself. Living closely with someone or interested in someone was not like the love from Jae U Seng or Colonel Teeruch. She could not answer who she might like more. If sexual instinct can be an answer, Colonel Teeruch might have more and would treat her better while Jae U Seng cannot give her a good future.

อาวารู้ตัวเองดี เธอมิใช่หญิงประเภทที่ทำให้ผู้ชายหลงใหลคลั่งไคล้ สิ่งสำคัญเธอมิใช่คนหลงตัวเอง การอยู่ใกล้ชิดกับคนบางคนพอใจกับคนบางคน ก็ไม่ใช่ความรักระหว่างเจ๊ะอุเซ็งกับผู้กำกับธีรัตน์ เธอตอบไม่ได้ว่าใครให้ความรู้สึกว่าเธอน่าจะชอบมากเป็นพิเศษ ถ้าจะใช้สัญชาตญาณทางเพศตอบ…. ผู้กำกับธีรัตน์อาจจะมีมากกว่า และสามารถจะปูทางให้เธอเดินอย่างสบาย ๆ ได้ เจ๊ะอุเซ็งดูจะไม่มีอนาคตให้เธอด้วยซ้ำไป

Something made her suspicious about the disappearance of Jae U Seng and the police director position of Colonel Teeruch. He never left his area. When he chose her to marry, it is inevitable that he got derision from everyone who knew Jae U Seng.

มีอะไรบางอย่างที่เธอสะกิดใจในการหายตัวไปของเจ๊ะอุเซ็ง กับการเป็นผู้กำกับของธีรัตน์ ดูเขาไม่ยอมทิ้งถิ่นเลย และการที่เขาเลือกเธอแต่งงานด้วย ย่อมได้รับคำปรามาสจากทุกคนที่รู้จักเจ๊ะอุเซ็ง

She was not sure why he dared to take such a huge risk.

Everything came in like an untouchable rainbow. Hawa kept answering and rejecting him. If Teeruch asked her, she would tell him that it cannot happen like this.

เธอไม่แน่ใจ ทำไม เขากล้าเสี่ยง…เป็นการเสี่ยงอย่างเหลือเกิน
ทุกอย่างเข้ามาเหมือนสายรุ้งซึ่งจับต้องไม่ได้ คำตอบปฏิเสธนั้นอยู่ในใจมานาน ถ้าเขาถาม เธอก็จะบอกว่าทุกอย่างจะเกิดขึ้นเช่นนั้นไม่ได้

Hawa almost forget Colonel Teeruch for the last year. During this time she was occupied with a large project. She had to rush a translation of a book called "Islamic Law in Libya." The reason why she rushed this job was because she knew that some Thai people would like to work abroad during gold digging in Arab countries. There was a good chance that the manager of the publishing company would recommend her to translate. When the book was printed, she received some payment from the translation job and later she was arrested. 





เธอเกือบลืมเรื่องผู้กำกับธีรัตน์เสียสนิทในเวลาเกือบปีที่ผ่านมาเพราะมัวแต่ก้มหน้าก้มตาทำงานมีงานใหญ่อยู่ชิ้นหนึ่ง ต้องเร่งมือแปลหนังสือ หนังสือชื่อกฎหมายอิสลามในลิเบีย เธอรีบทำงานนี้เพราะจะมีคนไทยไปทำงานต่างประเทศช่วงขุดทองอาหรับกันมาก จึงเป็นโอกาสดีที่ผู้จัดการของสำนักพิมพ์แนะนำให้แปลเมื่อหนังสือจำหน่าย เธอได้ค่าแปลหนังสือเป็นเงินจำนวนหนึ่งและเธอก็โดนจับค่ำวันนั้น 

After a few days when her books were sold, Hawa was arrested and accused as a danger to the nation. She was accused that her behavior was prone to destroy the nation. She used to have a husband who was a wanted bandit. Everyone believed that he already fled to another country. He was discovered to have an illegal minerals trade, weapons merchandise and that he gathered people on the Budo Mountain which expanded to many provinces. 

หนังสือวางขายไปไม่เท่าไหร่ อาวาโดนรวบตัว และยัดเยียดข้อหาเป็นภัยต่อประเทศชาติ เธอถูกตั้งข้อหาว่ามีพฤติการณ์ส่อไปในทางทำลายชาติ เคยมีสามีเป็นโจรคนสำคัญ เจ๊ะอุเซ็ง ผู้ซึ่งเข้าใจกันว่าหลบหนีไปต่างประเทศ เขาถูกระบุว่ามีกิจการค้าแร่เถื่อน ค้าอาวุธและส้องสุมผู้คนบนขุนเขาบูโด กินเขตพาดผ่านหลายจังหวัด

Hawa made a mistake. She never intended or had a hidden intention to translate this law book because she forgot to look back to her origin. She only knew that she was a lawyer and completely forgot that a Muslim woman should not do anything at all in the present society. 

เธอพลาดไปนิดหนึ่ง เธอไม่ได้ตั้งใจหรือมีเจตนาแอบแฝงเลยในการแปลหนังสือกฎหมายฉบับนี้เธอลืมดูความเป็นมาของตัวเธอเอง เพียงแต่รู้ว่าตัวเองมีอาชีพเป็นทนายความ และลืมเสียสนิทว่ามุสลิมอย่างเธอไม่ควรมีปากมีเสียงทำอะไรเลยในสังคมปัจจุบันนี้

Hawa's case passed the court proceeding safely since she was not guilty. She knew very well that the person behind all this mess was Colonel Teeruch.

"Well done Hawa." Teeruch complimented her when he saw her face to face coming from the court. 

Teeruch said without emotion: "You are no longer suspicious." He paused for a moment: "Now can you marry me?"

เรื่องของเธอผ่านชั้นศาลมาโดยปลอดภัย และเธอก็ทราบดีว่าผู้อยู่เบื้องหน้าเบื้องหลังทุกอย่างคือผู้กำกับธีรัตน์
"เก่งมากอาวา"เขาชมในขณะที่เลื่อนตัวมาประจันหน้ากับเธอ เมื่อกลับลงมาจากศาล
"คุณไม่มีอะไรให้แคลงใจอีกแล้ว"เขาเงียบไปพักใหญ่ "แล้วคุณจะแต่งงานกับผมได้หรือยัง"

Hawa was so angry that she swore in her native dialect. It was becoming painful for her to live. She must accept the fact that she was hurt badly and she could not stand it anymore. She went back to her home town in Panarae, looked at the tidal waves and stood in the poor village. She thought it was better than wearing a mask to conceal her face and she felt that she was thrown away like a book with no value.

ผู้กำกับธีรัตน์พูดหน้าตาเฉย อาวาเจ็บแค้นมากถึงกับสบถออกมาเป็นภาษาถิ่นแสนเจ็บช้ำจริง ๆในการในการมีชีวิตอยู่อาวาต้องยอมรับกับตัวเองว่าเธอเจ็บซ้ำมาก จนไม่สามารถทนอะไรได้ต่อไป เธอหนีกลับบ้านที่ปานาเระ ยืนดูเกลียวคลื่นกระทบฝั่ง และยืนอยู่ท่ามกลางหมู่บ้านที่ยากจน เป็นสิ่งดีกว่าจะมีหน้ากากปกปิดใบหน้า เธอรู้สึกเหมือนถูกเหวี่ยงทิ้งคล้ายหนังสือที่ไม่มีค่าอะไร

The elder Ma Saning still built boats and some days she helped him, using water colors to draw Singh and Buroksingh which were birds in the literature.

If no one ordered him to build a big boat, then Ma Saning made a living by building small Ko Lae boats for house decoration in rich people's houses.

เฒ่ามะ สะนิง ยังต่อเรืออยู่และบางวันเธอก็ช่วยวาดลวดลายด้วยสีน้ำเป็นลวดลายสิงห์ และลวดลายนกบุหรงซีงอ อันเป็นชื่อนกในวรรคดีของท้องถิ่น

ถ้าไม่มีใครมาจ้างต่อเรือลำใหญ่ เฒ่ามะ สะนิง ก็จะเลี้ยงชีพด้วยการประดิษฐ์เรือกอและลำเล็ก ๆ เพื่อให้ผู้มีอันจะกินนำไปตั้งโชว์ตามบ้าน

It was almost a month that she came home when Ma Saning decided to give her to Wae A Sae, a man who sold Yalemou to trade for a boat.

Hawa looked at him and ignored the fact that the elder Ma Saning gave her to him. She knew that he was a poor man but when she saw him she decided to marry him immediately.

เธอกลับบ้านได้เดือนเศษ เฒ่ามะ สะนิง ตัดสินใจยกเธอให้แวอาแซ ผู้ชายซึ่งขายยาลีมอเพื่อแลกกับเรือ

อาวามองไหล่กว้างและท่าทางเอาการเอางานของเขาที่เฒ่ามะ สะนิง คิดจะยกเธอให้เพื่อฝากผีไข้ เขาเป็นคนจน เธอก็ทราบดี แต่เมื่อเห็นลักษณะของเขาเธอตัดสินใจยอมแต่งงานด้วยทันที 

If Wae A Sae knew that Hawa used to be a wife of Jae U Seng, he might throw her into the sea because the name of Jae U Seng was still powerful and threatening in this region. Someone told her that he was still at the border of the mountain.

The boat that was built by Ma Saning was quite meaningful to the marriage couple. He used to say: "If you have a boat, you will not starve to death."

ถ้าเขารู้ว่าเธอเคยเป็นเมียของเจ๊ะอุเซ็ง เขาคงแทบโยนเธอลงทะเลไปเลย เพราะชื่อของเจ๊ะอุเซ็ง ยังขลังเสมอในท้องถิ่นนี้ และมีคนพูดว่าเขายังอยู่ที่รอยต่อระหว่างเขาด้านหน้าโน้น

เรือลำที่เฒ่ามะต่อให้ งดงามและมีความหมายต่อชีวิตคู่ยิ่งนัก ถ้ามีเรือก็ไม่อดตายเฒ่ามะ สะนิงเคยบอกเช่นนั้น

When Hawa reached Saiburi that evening, she handed a money box to Wae A Sae. There was precisely 50,000 baht in that box.

Saiburi was an old city of Pattani. It was a historical city. Formerly there was a city ruler. This place had Islamic local cultures and was surrounded by the east coast. There was a medium sized pier and more than 1,000 beautiful Ko Lae boats roamed the sea like colorful fish. At the beach there were around 10,000 coconut trees. Islamic houses were spread in coconut forests.

เมื่ออาวามาถึงสายบุรีค่ำนั้น เธอยื่นกล่องใส่เงินให้แวอาแซ ในนั้นมีเงินห้าหมื่นบาทครบถ้วน







สายบุรีเป็นเมืองเก่าแก่ของปัตตานี เป็นเมืองแห่งประวัติศาสตร์ เดิมมีเจ้าเมืองปกครอง มีวัฒนธรรมถิ่นของอิสลาม ล้อมด้วยฝั่งทะเลด้านตะวันออก มีท่าเรือขนาดไม่ใหญ่โตนัก มีเรือกอและที่สวยงามหลายพันลำที่แล่นโฉบทะเลเหมือนปลาสีสวย ชายฝั่งมีต้นมะพร้าวที่เอนลู่หลายหมื่นต้น บ้านคนมุสลิมก็อยู่ในละแวกหย่อมไม้นั้น

Kolae Boat : Sura Karim
Kolae Boat : Sura Karim


In the morning the sun rises in the East. The house of Wae A Sae was an old wooden house. The house inside was decorated in the style of the middle class which had only necessary things.

Wae A Sae's mother was very old. She was kind and dressed cleanly. She greeted Hawa in the morning "What's your name, dear?" as she smiled at Hawa. His mother knew from Wae A Sae that the wedding would take place the next week.

เวลาเช้า อาวาเป็นตะวันขึ้นทางขอบฟ้าด้านตะวันออก บ้านของแวอาแซหันหน้ารับลมทะเลเป็นบ้านไม้แบบโบราณ ข้างในบ้านตกแต่งแบบชนชั้นกลาง คือมีของใช้เท่าที่จำเป็นเท่านั้น

แม่ของเขาอายุมากแล้ว ท่าทางใจดี แต่งกายสะอาด ทักทายเธอ ตอนเช้าว่า "ชื่ออะไรจ๊ะ" และยิ้มให้เธอ แม่ของเขารู้เรื่องเธอจากแวอาแซว่าจะมีงานแต่งงานในสัปดาห์หน้า

Wae A Sae wore sarong trousers, a clean white shirt and a turban. He walked to his wife and said: "Today I will go to see the Islamic law judge"

"Why do you want to see him? Hawa said sweetly.

"To get my money I will buy the ruby back for you. It should be an engagement gift for our wedding," Wae A Sae said.

Hawa begged her husband: "It might be sold already Wae A Sae. You don't have to get it back. It's not so important. A Sae I already have much jewelry. I have the pale green emerald set from my last wedding. They were so expensive that they can be sold and buy food for the poor for many months"

Wae A Sae said: "Let me do it. Last night I thought about this for the whole night" He looked at Hawa and his eyes were so gentle.

"Was it so big and expensive?" Hawa asked.

"No it was so tiny like the end of your little finger but I want to give it to you," Wae A Sae replied.

แวอาแซนุ่งโสร่งสวมเสื้อขาวสะอาด และสวมหมวก เดินเข้ามาหา

"วันนี้ผมจะไปหาดะโต๊ะยุติธรรม"เขาบอก

"ไปทำไมคะ"เธอถามเสียงอ่อนหวาน

"ไปเอาเงินคืน ผมจะซื้อทับทิมกลับคืนมาให้คุณ เอ้อ มันควรจะเป็นของหมั้นวัน
แต่งงาน

"มันอาจจะถูกขายไปแล้วก็ได้แวอาแซ คุณอย่าเอามาเลย ไม่ได้สำคัญอะไร"

"แต่มันควรจะเป็นของหมั้นของคุณนะ อาวา"

"อาแซ…ฉันมีมากแล้วนะ ฉันมีมรกตเป็นชุดจากการแต่งงานครั้งก่อน นับว่าฉันมีมากแล้วนะ ราคามันแพงมาก ขนาดขายเลี้ยงคนจน ๆ ได้เป็นเดือน ๆ เชียวนะ"เธอเว้าวอนขอร้อง

"ผมจะลองดูก่อน เมื่อคืนผมก็นอนคิดทั้งคืน" เขามองหน้าอาวานิ่ง ดวงตามีแววอ่อนโยน

"ทับทิมนั้นขนาดใหญ่และมีค่ามากหรือคะ"

"ไม่หรอก ขนาดเท่าปลายก้อยคุณนั่นแหละ แต่ผมอยากเอามาให้คุณ"

Wae A Sae went into the village to the house of the judge. It was Sunday morning. He met the judge who was coming out of the house. "Did you sell Yalemou to anyone?" Wae A Sae greeted him politely.

"No but someone wanted to look at it," the judge said.

"Who was he?" Wae A Sae asked.

"A police director. He wanted to have it appraised first," the judge answered.

"I want it back. How much do you want to buy it back?" Wae A Sae asked.

"60,000 Baht," the judge said.

"I only have 50,000 baht," Wae A Sae said.

แวอาแซเดินจากไปในหมู่บ้านลัดเลาะไปยังบ้านของดะโต๊ะ เป็นเช้าวันอาทิตย์ เขา
พบดะโต๊ะพอดีที่ท่านกำลังเดินออกจากบ้าน

"ท่านขายยาลีมอให้ใครไปหรือยัง"แวอาแซทำความเคารพ

"ยัง…แต่มีคนขอไปดู"

"ใครครับ"

"เป็นผู้กำกับ ท่านบอกว่าจะขอไปพิสูจน์ที่กรุงเทพฯก่อน"

"ผมอยากจะได้คืน ท่านตั้งราคาไว้เท่าไร"

"หกหมื่นบาท"

"ผมมีเงินอยู่ห้าหมื่นบาท"

Wae A Sae took out a money bag and said: "Please Sir, I really want to have it back I am getting married." Wae A Sae's last words were softer and he smiled. It was a smile of hope and happiness. The judge nodded in agreement.

The judge said "We have to go to Tani (Pattani). Actually the police director said the price is rather high. He will bring it to check in Bangkok. It is not sure whether he might buy."

"You can go with my newly built Ko Lae boat. We can sail to Pattani Bay and park it at the police station." Wae A Sae invited the judge who was reluctant but when he saw the Ko Lae boat at the pier, he did not refuse.

เขาดึงห่อเงินออกมา"ได้โปรดเถอะครับ ผมอยากได้คืนจริง ๆ ผมกำลังจะแต่งงาน" เสียงสุดท้ายเขาเบาลง และแวอาแซก็ยิ้ม เป็นรอยยิ้มของความหวังและอิ่มเอมในหัวใจ

ดะโต๊ะพยักหน้า



"เราต้องไปตานีกัน (หมายถึง ปัตตานี) ความจริงท่านก็พูดว่าราคาค่อนข้างสูงไปและจะเอาไปเช็คที่กรุงเทพฯ ท่านจะซื้อหรือไม่ก็ไม่แน่"



ปากน้ำสายบุรี. Saiburi port
ปากน้ำสายบุรี. Saiburi port




"ท่านดะโต๊ะไปเรือผมได้ครับผมมีเรือกอและที่เพิ่งทำเสร็จ วิ่งเข้าอ่าวปัตตานีแล้วจอดหน้ากองกำกับเลย"

แวอาแซเชื้อเชิญดะโต๊ะที่ยังลังเล แต่เมื่อมาเห็นเรือกอและของแวอาแซที่ท่าน้ำท่านก็ไม่ปฏิเสธที่จะลงในเรือ

Thank you for great Photos
Thank you for great Photos


The Ko Lae boat of Wae A Sae sailed past bigger vessels that were parked peacefully in Pattani bay, which has muddy water not as clear as in Saiburi. Many fishing boats were parked at the bridge.

Wae A Sae met the police director and found that he was a very good talker and very smart. Moreover, He spoke the Yawi Language fluently. "I was born in Narathiwas Province," the police director said.

The judge asked about the ruby he gave him. Without hesitation, he took the ruby out of a box and gave it to Wae A Sae who did a traditional Thai greeting.

"Where does your bride come from?" the police director asked when he knew that Wae A Sae will get married.

"She is from Panarae, Sir," Wae A Sae answered.

"What is her name?" Colonel Teeruch asked.

Hawa Saning, Sir". Wae A Sae answered.

เรือกอและของแวอาแซวิ่งโฉบแล่นเหนือเรือใหญ่ที่จอดนิ่งสงบทะเลที่อ่าวตานีสี
ขุ่น ไม่สวยงามเหมือนสายบุรี มีเรือหาปลาจอดเรียงเป็นตับตรงราวสะพาน

เขาพบผู้กำกับธีรัตน์และพบว่าท่านเป็นคนพูดจาดี และมีมาดที่สง่างาม พูดภาษา
ยาวีได้คล่องแคล่ว

"ผมเป็นคนนราธิวาส"

ดะโต๊ะพูดถึงทับทิมที่ฝากมา ผู้กำกับมิได้ลังเล หยิบทับทิมออกมาจากกล่องส่งคืน
ให้ แวอาแซ ยกมือไหว้

"เจ้าสาวคนที่ไหนล่ะ"ผู้กำกับถามเมื่อรู้ว่าแวอาแซจะแต่งงาน

"ปานาเระครับท่าน"

"ชื่ออะไรล่ะ"

"อาวา สะนิงครับท่าน"

The police Colonel Teeruch was stunned. The man in front of him was an ordinary fisherman who had nothing special. Was this a man whom Hawa chose to marry? It was unbelievable. What for? Maybe he had to lure a tiger out of a cave for more information about her. She used to work in the student club and earned some money by sending documents to university facilities. She was loved by many people but she married a Muslim man who had a bad, unsavory record. Hawa studied well and passed the exam for the local physicians' campaign but why did she turn to study Law. She had nothing to with the land-separatist bandits. Most importantly, he still could not answer Hawa about the location of Jae U Seng. 

 ผู้กำกับธีรัตน์ตกตะลึง ผู้ชายที่อยู่ตรงหน้าคือ แวอาแซ ชาวประมงธรรมดา ๆ คนหนึ่ง ที่ไม่มีลักษณะเด่นอะไร นี่หรือคือคนที่อาวาเลือกแต่งงาน ไม่น่าเชื่อเลยเพื่ออะไรกันนะบางทีเขาอาจต้องล่าเสือออกจากถ้ำ คราวก่อนนั้นเรื่องของ อาวา สะนิง บางทีคราวนี้เขาต้องลองทำอะไรอีกสักครั้ง ประวัติเดิมของเธอทำงานในองค์การนักศึกษา หารายได้พิเศษด้วยการเดินหนังสือตามตึกต่าง ๆ เป็นที่รักใคร่ของคนทั่วไปแล้วเธอก็กลับมาแต่งงานใหญ่โตกับผู้ชายมุสลิมที่มีประวัติไม่ค่อยจะน่าพอใจนักสำหรับบ้านเมือง และอีกอย่างหนึ่งเธอเคยเรียนเก่งขนาดเคยสอบเข้าโครงการแพทย์ชนบทได้ ไฉนเล่าเธอจึงมุ่งแต่เรียนกฎหมายจนกระทั่งได้เกียรตินิยม แต่เธอก็มิได้ทำอะไรให้เห็นว่าเป็นแกนในขบวนการแบ่งแยกดินแดน และที่สำคัญที่สุด ตัวเขาเองก็ยังไม่สามารถตอบได้ว่าเจ๊ะอุเซ็งนั้นไปอยู่ที่ไหน    

 "Judge I want to talk to you about something. How did you come here?" Colonel Teeruch asked.

"I came here by boat, Sir," Wae A Sae replied.

"You should go home. I will send some police to escort the judge back to Saiburi," Colonel Teeruch said.

Wae A Sae handed the money in the bag to the judge and he walked back to the boat in the late evening. The sea water sparkled. His boat sailed on to the sea. The red ruby was still in his pocket. He thought about old traditional poems and his wedding at Saiburi. This was the first marriage for him. It was like a dream. He hummed a song lightly. Boats moved rhythmically. Wae A Sae saw some fish jump along the waves.  

 "เดี๋ยวท่านดะโต๊ะอยู่คุยบางอย่างกับผมก่อน มากันยังไงล่ะ"

"มาเรือครับท่าน"แวอาแซ ตอบ

"เรากลับไปบ้านก่อนก็แล้วกันนะ เดี๋ยวจะให้ตำรวจไปส่งท่านดะโต๊ะที่สายบุรี"





แวอาแซมอบเงินในห่อผ้าให้ท่านดะโต๊ะ แล้วเขาก็เดินมาที่เรือตอนนั้นตะวันบ่ายคล้อยแล้ว ไอแดดยังคงระยิบระยับ เสียงเครื่องเรือของเขาแผนลั่นฝ่าท้องน้ำไปทับทิมยังอยู่ในกระเป๋าเสื้อ เขาคิดถึงบทกวีพื้นบ้านบาทบท และคิดถึงการแต่งงานที่สายบุรี เป็นการแต่งงานครั้งแรกของเขา ช่างเหมือนความฝันจริง ๆ เขาฮัมเพลงเบา ๆ





เรือวิ่งเป็นจังหวะ เขาเห็นปลาบางตัวกระโดดแข่งกับปลายคลื่น 

Wae A Sae smiled to himself. He might be a diligent fisherman to build a new family. This might be the time to start living. He felt his body was warmer. He was going to give this Yalemou to a woman he loved. He did not know why he loved her. He never asked about who her last husband was. For some things, there was no need to know.



His boat was suddenly pressed on two sides. Boats resembling gray police boats approached. They gave a sign for Wae A Sae to stop the boat. He looked in all directions and knew that he was entering Saiburi. When these boats came closer, they were not police's boats at all

The boat of Wae A Sae floated aimlessly for a long time until his friend found it, dragged it to a pier and then went to spread the news. Hawa stood still with shock and fainted. When she awoke, she cried non-stop. It was like the time when Jae U Seng disappeared. Everything looked confusing without hope. The image of the police colonel Teeruch flashed into her mind. It was he who brought terrible things to her family every time. Suddenly, in her imagination she thought about the confrontation with him when she would pull a trigger.

แวอาแซยิ้มกับตัวเอง เขาคงเป็นชาวประมงที่ขยันมากในการสร้างครอบครัวใหม่

คงจะเป็นเวลาเริ่มต้นชีวิต เขาเอามือคลำที่อกเสื้อทับทิมเม็ดงามก็ยังคงอยู่ เขามีความรู้สึกว่ากายอุ่นขึ้น ยาลีมอนี้เขาจะนำไปมอบให้หญิงคนรัก ซึ่งตัวเขาเองยังไม่รู้ว่าเขารักเธอที่ตรงไหน เขาไม่เคยแม้จะถามไถ่ว่าสามีของเธอคนที่แล้วมาคือใครเพราะทุกอย่างไม่จำเป็นจะต้องรู้เลย





มารู้ตัวอีกทีเรือของเขาถูกกระหนาบ มีเรือเหมือนเรือตำรวจสีเทาแล่นประชิด มีการส่งสัญญาณให้เรือหยุด เขามองรอบด้าน เข้าเขตสายบุรีแล้ว เมื่อระยะเรือใกล้เข้าเรือนั้นกลับไม่ใช่เรือของตำรวจ






Thank you : Winai Madaree
Thank you : Winai Madaree




เรือของแวอาแซลอยคว้างอยู่นาน นานจนมีเพื่อนชาวประมงไปพบและลากเข้าฝั่งและมาบอกข่าวอาวาเย็นเยียบไปทั้งตัว แล้วเธอก็เป็นลมล้มพับไป พอตื่นขึ้นมาเธอก็ร่ำไห้ไม่หยุด เป็นสภาพเก่า ๆ เหมือนเจ๊ะอุเซ็งเคยหายไป ทุกอย่างดูเวียนวนและมืดมน





ภาพใบหน้าของผู้กำกับธีรัตน์แทรกเข้ามาในความรู้สึก เขานี่เอง เขาที่สร้างความเลวร้ายมาให้ชีวิตครอบครัวเธอทุกระยะ ฉับพลันเธอคิดถึงภาพที่เธอประจันหน้ากับเขาพร้อม ๆ ที่เธอเหนี่ยวไกปืน 

Kolae Boat : Sura Karim
Kolae Boat : Sura Karim



This could be called the torment of a citizen. Definitely, he was the one who plotted everything. Hawa wondered about her condition that she was hurt mentally for years and suffered from misfortune. She only needed peace but society forced people to do something they did not want to do and in her imagination she killed Teeruch already.

About the disappearance of Wae A Sae: The police colonel Teeruch came to investigate at the site himself even though he didn't need to come. Confused and baffled, he looked thoroughly for a trace of fighting on the boat but there was no evidence. He turned to talk to Hawa formally and said that he was so sorry that such an incident occurred.

Hawa sat down and listened idly. There is one theory of which many rulers are afraid. One person dies, more people are born. This is simple concept. If good people are killed, they will be sympathetic and history will record their virtuous deeds.  





นี่กระมังที่เรียกว่าการรังแกประชาชน จะต้องเป็นเขาอย่างแน่นอนที่กำหนดทุกอย่างขึ้นมา เธอนึกถึงสภาพที่ตัวเองเจ็บปวดรวดร้าวเป็นปี ๆ และทุกข์ตรมต่อการรับเคราะห์กรรม เธอต้องการสันติสุขแต่สังคมกลับบีบให้คนต้องทำในสิ่งที่ทุกคนไม่อยากกระทำ และในมโนภาพนั้นเธอฆ่าเขาเสียแล้ว

เรื่องแวอาแซหายไปนั้น ผู้กำกับธีรัตน์มาด้วยตนเองทั้งที่เขาไม่น่าจะมา ดูเขางุนงงและประหลาดใจ เขาสำรวจร่องรอยต่อสู้บนเรือ แต่ก็ไม่มี ไม่มีหลักฐานอะไรเลย

เขากลับมาพูดกับอาวา อย่างเป็นทางการ ว่าเขาเสียใจมากที่มีเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น

อาวานั่งฟังอย่างเฉยชา มีทฤษฎีอยู่ทฤษฎีหนึ่งที่ผู้ปกครองประชาชนกลัวกันนักกันหนา คือ ตายหนึ่งเกิดแสน เป็นเรื่องง่าย ๆ ถ้าคนดีถูกฆ่าเขาก็จะได้รับความเห็นใจมาก ประวัติศาสตร์ก็จะจารึกความดีงามนั้นไว้

"Hawa, the government is not the one that is responsible for this incident." He began to explain more. "Who dares to kill the leader of people? The reason why you understand that Jae U Seng is treated badly is because everything is made to be so believable that way. You forget that you were kidnapped to Budo Mountain, don't you? We have followed your path for a long time but you decided to marry someone whom the government was not sure about his intention. He disappeared and did not return. I used to think that he went abroad but he did not. You might wonder that we forced him to capture other groups of bandits. Even you were blamed and got a bad reputation. Many people were curious about what kind of job you did or which foreign organization supported you. For your court trial that day, I tried to let you prove yourself to the public that you were innocent."

"อาวา เรื่องที่เกิดขึ้นบ้านเมืองไม่ใช่เป็นฝ่ายกระทำ" เขาเริ่มต้นพูด

"ใครล่ะจะกล้าฆ่าผู้นำของประชาชน คุณก็คงเข้าใจมาตลอดว่าเจ๊ะอุเซ็งถูกรังแกเพราะทุกอย่างทำให้น่าเชื่อว่าเป็นเช่นนั้น คุณลืมไปแล้วหรือว่าคุณได้รับการกระทำอย่างในในการฉุดขึ้นเขาบูโด เราติดตามคุณมาตลอด แล้วคุณก็กลับมาแต่งงานกับผู้ชายที่ทางการไม่แน่ใจในพฤติการณ์ แล้วเขาก็หายไปและไม่กลับมาเลย ผมเคยคิดว่าเขาไปต่างประเทศ แต่ก็เปล่า คุณอาจจะคิดว่าเราบีบคั้นเขาให้ไปจัดการจับโจรก๊กอื่น ๆ ตัวคุณเองก็เคยถูกระบายสีแดงมาโดยตลอด หลายคนสงสัยในตัวคุณว่าคุณทำงานอะไร มีต่างประเทศคอยหนุนหลังหรือไม่ ที่ขึ้นศาลวันนั้นก็เพราะผมพยายามจะให้คุณพิสูจน์ต่อหน้าประชาชนว่าคุณบริสุทธิ์"

Teeruch paused for a moment. Everything was clear, Hawa thought. She looked at him and told herself that no one could trick her anymore.

At Saiburi, tidal waves still move back and forth to the beach but that place still has no peace-giving answer for Hawa who will be a bride of the sea the next day. Does the world give justice to a woman who wants to rely on the law?

ผู้กำกับธีรัตน์เงียบไปชั่วขณะ ทุกอย่างช่างสะใจเสียจริง ๆ เธอมองหน้าผู้กำกับ

ธีรัตน์ และเธอก็บอกตัวเองว่าจะไม่มีใครเล่นละครกับเธอได้อีกต่อไป

ที่สายบุรีนั้น
คลื่นทะเลยังซัดหาดวันแล้ววันเล่า

แต่ที่นั่นยังคงไม่มีคำตอบให้แก่อาวา ผู้จะเป็นเจ้าสาวแห่งท้องทะเลวันรุ่งขึ้น.. ว่า
โลกให้ความยุติธรรมกับคนอย่างเธอที่ปรารถนาพึ่งกฎหมายบ้างไหม…


Jehabdulloh Jehsorhoh
Jehabdulloh Jehsorhoh



This Story Ballade is based on a story that was one of the nominated fifteen short stories in the final round short-stories selection of the SOUTH EAST ASIAN WRITERS AWARD (S.E.A WRITE) in 1982.

เรื่องนี้เป็นเรื่องสั้นที่ได้รับการคัดเลือกจากสมาคมภาษาและหนังสือ แห่งประเทศไทย
เป็น1 ใน15 เรื่อง ที่ผ่านการคัดเลือกรอบสุดท้าย SOUTH EAST ASIAN WRITERS AWARD S.E.A WRITE 2525 (1982)





Buna Dara :ตะโละกาโปร์ Pattani THAILAND
Buna Dara :ตะโละกาโปร์ Pattani THAILAND

                                                                        Click!






Kolae Boat : Sura Karim
Kolae Boat : Sura Karim


https://www.scene4.com/archivesqv6/jul-2013/0713/janineyasovant0713.html

https://www.scene4.com/archivesqv6/jul-2013/0713/janineyasovantthai0713.html






        





        

ความคิดเห็นต่อบทความ

  • ความเห็นบน MagGang(1)

  • ความเห็นบน Facebook()

default avatar
  • sticker1
  • sticker2
  • sticker3
  • sticker4
  • sticker5
  • sticker6
  • sticker7
  • sticker8
  • sticker9
  • sticker10
  • sticker11
  • sticker12
  • sticker13
  • sticker14
  • sticker15
  • sticker16
  • sticker17
  • sticker18
  • sticker19
  • sticker20
ความเห็นล่าสุด
  •  

Saiburi